سقوط آزاد رشته‌های علوم انسانی در دانشگاه‌های آمریکا و بحران آینده شغلی

روند نزولی و بی‌سابقه در انتخاب رشته‌های غیرفنی در ایالات متحده، رشته‌های علوم انسانی را با چالشی بنیادین در سیستم دانشگاهی این کشور مواجه کرده است. داده‌های جدید نشان می‌دهد که تمایل دانشجویان به حوزه‌های ادبیات، تاریخ و فلسفه به شکلی نگران‌کننده در حال کاهش است.

سقوط بی‌سابقه آمار فارغ‌التحصیلان علوم انسانی

بر اساس تحلیل‌های منتشر شده توسط آکادمی هنرها و علوم آمریکا، میزان اعطای مدارک کارشناسی در حوزه رشته‌های علوم انسانی به پایین‌ترین سطح خود در سه دهه اخیر رسیده است. در سال ۲۰۲۵، تنها ۱۶۴ هزار و ۸۴۷ مدرک در این رشته‌ها صادر شده که نسبت به اوج خود در سال ۲۰۱۲، کاهشی تقریباً یک‌سوم را نشان می‌دهد.

مقایسه تاریخی این حوزه، ابعاد بحران را روشن‌تر می‌کند:

کاهش چشمگیر در رشته‌های کلیدی و سنتی

تقریباً تمامی شاخه‌های اصلی این حوزه با افت شدید مواجه شده‌اند. آمارها حاکی از آن است که از سال ۲۰۱۲ تاکنون، نرخ کاهش در رشته‌های مختلف به شرح زیر بوده است:

• مطالعات ادیان: ۵۶.۳ درصد کاهش
• زبان‌ها و ادبیات جهان: ۵۰.۸ درصد کاهش
• رشته انگلیسی: ۴۳.۸ درصد کاهش
• رشته تاریخ: ۴۰.۶ درصد کاهش

این روند حتی در بازه زمانی کوتاه ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۳ نیز با افت ۱۲.۷ درصدی همراه بوده که از نظر کارشناسان، یک کاهش بسیار شدید محسوب می‌شود.

غلبه رشته‌های کاربردی و بازار کار محور

در مقابل این افول، رشته‌های مرتبط با بازار کار و فناوری رشد چشمگیری داشته‌اند. در حالی که مجموع دانشجویان رشته‌های علوم انسانی به کمتر از ۴۰۰ هزار نفر رسیده است، حوزه‌های دیگر با اعداد بسیار بزرگتری در حال رقابت هستند:

• کسب‌وکار: ۱.۶ میلیون دانشجو (محبوب‌ترین رشته)
• مهندسی: ۱.۲ میلیون دانشجو

تحلیلگران معتقدند نگرانی از آینده شغلی، تاثیر آزمون‌های استاندارد و کاهش اشتیاق به حرفه معلمی، از جمله دلایل اصلی تغییر جهت دانشجویان به سمت علوم پزشکی، مهندسی و مدیریت پس از دوران کرونا است.

در نهایت، می‌توان گفت که ساختار انتخاب رشته در دانشگاه‌های آمریکا به شدت تحت تاثیر چشم‌اندازهای اقتصادی و بازار کار قرار گرفته است که این امر، جایگاه سنتی رشته‌های علوم انسانی را در نظام آموزشی این کشور به شدت تهدید می‌کند.