وضعیت ۷ میلیون خانواده زن‌سرپرست در ایران و چالش‌های حمایتی بانوان

رئیس مرکز امور زنان و خانواده وزارت کشور با اشاره به رشد جمعیت خانواده‌های زن‌سرپرست در ایران، بر ضرورت تقویت حمایت‌های اقتصادی و اجتماعی و همچنین افزایش نقش بانوان در تصمیم‌گیری‌های کلان تأکید کرد.

وضعیت آماری و چالش‌های خانواده‌های زن‌سرپرست

بر اساس داده‌های رسمی ثبت‌احوال، در حال حاضر بین ۶.۵ تا ۷ میلیون خانواده زن‌سرپرست در سراسر کشور وجود دارد. این آمار نشان‌دهنده تغییر الگوی ساختار خانواده در ایران است؛ به‌طوری که سهم این خانواده‌ها از ۹ درصد در سه دهه گذشته به بیش از ۱۲ درصد رسیده است.

پروین داداندیش، رئیس مرکز امور زنان و خانواده، خاطرنشان کرد که با توجه به تورم و شرایط اقتصادی، بسیاری از این خانواده‌ها با خطر سقوط به دهک‌های پایین‌تر درآمدی مواجه هستند. وی همچنین اشاره کرد که تنها ۲۰ درصد از این جمعیت تحت پوشش مستقیم دستگاه‌های حمایتی قرار دارند.

"باید به جای اصطلاح زنان سرپرست، از تعبیر خانواده‌های زن‌سرپرست استفاده کنیم تا نگاه ما با محوریت اصل خانواده باشد."

تفاوت میان زنان سرپرست و خانواده‌های بدسرپرست

در تحلیل وضعیت اجتماعی، تمایز میان دو مفهوم کلیدی ضروری است:

• خانواده‌های زن‌سرپرست: زن به دلیل فوت یا ازکارافتادگی همسر، به صورت قانونی مسئولیت خانواده را بر عهده دارد.
• خانواده‌های بدسرپرست: از نظر قانونی مرد سرپرست است، اما در عمل زن تمام مسئولیت‌های زندگی و معیشت را مدیریت می‌کند.

آمارها نشان می‌دهد که در میان تحت پوشش سازمان بهزیستی، حدود ۷۰ تا ۸۰ هزار خانواده از نوع بدسرپرست هستند و کمیته امداد نیز با حدود ۱۰۰ هزار خانواده مشابه مواجه است.

راهکارهای حمایتی و مدیریت بحران

برای مقابله با آسیب‌های اجتماعی و اقتصادی، برنامه‌های متعددی در دستور کار قرار دارد:

همچنین در حوزه مدیریت بحران، با راه‌اندازی مراکز سراج در سطح محلات، تلاش می‌شود خدمات روان‌شناختی و مددکاری به خانواده‌های آسیب‌دیده، به‌ویژه در مناطق تحت تأثیر حوادث، ارائه شود.

افزایش نقش بانوان در مدیریت و حکمرانی

حضور زنان در مناصب مدیریتی، از جمله فرمانداری و بخشداری، به عنوان یک راهبرد برای بهبود تصمیم‌گیری‌های اجتماعی مطرح شده است. در حال حاضر حدود ۲۵ فرماندار زن و نزدیک به ۱۰۰ بخشدار زن در کشور فعالیت می‌کنند.

آمارها نشان می‌دهد که در مدیریت میانی استانداری‌ها، حدود ۲۰ درصد مدیران بانوان هستند. افزایش این درصد در سطوح پایه و میانی، پیش‌زمینه لازم برای ورود بیشتر زنان به مدیریت ارشد و تصمیم‌گیری‌های کلان کشور خواهد بود.

نتیجه‌گیری: ساماندهی وضعیت خانواده‌های زن‌سرپرست و تقویت جایگاه بانوان در مدیریت، نیازمند هم‌افزایی میان دستگاه‌های اجرایی، اصلاح قوانین حمایتی و استفاده بهینه از منابع سازمان‌های خیریه و مسئولیت‌های اجتماعی است.