آلودگی هوا در مشهد؛ بحران سوخت‌های غیراستاندارد و ناوگان فرسوده

بحران آلودگی هوا در مشهد به مرحله‌ای رسیده است که علاوه بر تهدید سلامت شهروندان، کیفیت زندگی در این کلان‌شهر را به شدت کاهش داده است. بررسی‌های کارشناسی نشان می‌دهد که ترکیب سوخت‌های فسیلی غیراستاندارد و تردد ناوگان فرسوده، عامل اصلی این وضعیت بحرانی است.

تحلیل منابع آلایندگی در آسمان مشهد

طبق آمارهای منتشر شده، سالانه حدود ۲۵۰ هزار تن آلاینده در اتمسفر مشهد تولید می‌شود. سهم منابع مختلف در این میزان آلودگی به شرح زیر است:

علاوه بر این، فعالیت واحدهای صنعتی و نیروگاه‌ها نیز نقش مهمی در انباشت ذرات معلق و اکسیدهای نیتروژن در هوای این منطقه ایفا می‌کنند.

چالش سوخت استاندارد و کیفیت مصرفی

کارشناسان محیط زیست خراسان رضوی هشدار می‌دهند که کیفیت سوخت مصرفی در مشهد با استانداردهای جهانی، از جمله استاندارد یورو ۴، اختلاف معناداری دارد. این عدم انطباق باعث می‌شود احتراق در موتور خودروها ناقص انجام شده و حجم آلاینده‌های خروجی از اگزوز به شدت افزایش یابد.

«اگر وضعیت کیفیت سوخت اصلاح نشود و در نیمه دوم سال با کانون‌های گرد و غبار مواجه شویم، وضعیت آلودگی هوا به شدت وخیم‌تر خواهد شد.»

سازمان حفاظت محیط زیست در حال پیگیری از وزارت نفت برای تأمین و توزیع سوخت‌های استاندارد و باکیفیت در جایگاه‌های عرضه استان است.

وضعیت معاینه فنی و ناوگان فرسوده

یکی دیگر از ریشه‌های اصلی آلودگی هوا در مشهد، عدم رعایت قوانین معاینه فنی است. پایش‌های اخیر نشان می‌دهد که از میان خودروهای شناسایی شده، حدود ۵۴ درصد فاقد معاینه فنی هستند. نکته نگران‌کننده این است که خودروهای پراید، بیشترین سهم را در میان خودروهای دودزا و آلاینده شهر داشته‌اند.

نظارت بر کاتالیست خودروها و نوسازی ناوگان حمل‌ونقل می‌تواند تا ۱۵ درصد از میزان آلودگی هوا را کاهش دهد. همچنین، خودروهای آلاینده در مقایسه با خودروهای استاندارد، تا هشت برابر بیشتر آلاینده تولید می‌کنند.

آمار روزهای هوای پاک در سال جاری

در بررسی وضعیت کیفیت هوا طی ۱۷۷ روز گذشته، آمارها نشان‌دهنده وضعیت نگران‌کننده‌ای است:

• روزهای هوای پاک: تنها ۴ روز
• روزهای با کیفیت قابل قبول: ۱۲۸ روز
• روزهای ناسالم برای گروه‌های حساس: ۴۱ روز

در نهایت، عبور از این بحران نیازمند مدیریت یکپارچه از سوی نهادهای مختلف، از جمله نوسازی ناوگان، کنترل کیفیت سوخت و اجرای دقیق طرح‌های ترافیکی است تا سلامت شهروندان مشهد تضمین شود.