فرونشست اصفهان؛ هشدار ۱۰ ساله درباره رسیدن به مرز بی‌بازگشت

وقوع سه حادثه فروریزش در اصفهان تنها طی یک هفته، بار دیگر هشدار جدی درباره پدیده «زلزله خاموش» را در منطقه به صدا درآورده است. کارشناسان بر این باورند که اگر مدیریت منابع آب زیرزمینی تغییر نکند، این شهر با بحرانی مواجه خواهد شد که مهار آن در آینده بسیار دشوار خواهد بود.

خطرات جدی برای ۳.۳ میلیون نفر و زیرساخت‌ها

طبق گزارش‌های تخصصی، بیش از ۳ میلیون و ۳۰۰ هزار نفر در محدوده شهر اصفهان و حومه، مستقیماً در پهنه خطر فرونشست قرار دارند. این جمعیت در کنار زیرساخت‌های حیاتی شهری و آثار تاریخی ارزشمند، در معرض آسیب‌های جبران‌ناپذیر هستند.

بررسی‌ها نشان می‌دهد که فرونشست‌های نامتقارن می‌تواند منجر به:

• آسیب شدید به سازه‌های تاریخی و بناهای باستانی
• تخریب مسیرهای پرتردد و خطوط مترو
• گسیختگی لوله‌های آب و فاضلاب و ایجاد حفره‌های زیرسطحی

۱۰ سال تا مرز بی‌بازگشت؛ ضرورت مدیریت ملی

علی بیت‌اللهی، متخصص زلزله‌شناسی، هشدار می‌دهد که اصفهان حداکثر تا ۱۰ سال آینده به مرحله‌ای می‌رسد که آثار فرونشست در آن غیرقابل بازگشت خواهد بود. او تأکید می‌کند که اقدامات پراکنده دستگاه‌ها کافی نیست و نیاز به یک «ستاد ملی فرونشست» زیر نظر معاون اول رئیس‌جمهور وجود دارد.

"مدیریت این بحران نیازمند هماهنگی میان وزارت نیرو، جهاد کشاورزی، راه و شهرسازی و میراث فرهنگی است تا بتوان از برداشت بی‌رویه از آبخوان‌ها جلوگیری کرد."

اقدامات کنونی و راهکارهای مقابله با بحران

در سطح استان، تلاش‌هایی برای مهار این پدیده در جریان است. مدیرکل مدیریت بحران استانداری اصفهان اعلام کرد که اقدامات زیر در دستور کار قرار دارد:

با این حال، کارشناسان معتقدند تنها راه حل پایدار، کنترل برداشت از آبخوان‌ها از طریق اصلاح الگوی کشت و احیای جریان آب در زاینده‌رود است. بارندگی‌های مقطعی به تنهایی نمی‌توانند این بحران ساختاری را مهار کنند.

در نهایت، مقابله با فرونشست اصفهان نیازمند یک نگاه جامع و فراتر از مدیریت منطقه‌ای است تا از نابودی بافت تاریخی و تهدید امنیت جانی میلیون‌ها شهروند جلوگیری شود.