بحران سرخک در بنگلادش؛ چرا با وجود ۲۰ میلیون واکسن، مرگ‌ومیر کودکان افزایش یافت؟

بحران سرخک در بنگلادش: چرا با وجود واکسیناسیون گسترده، مرگ‌ومیرها افزایش یافته است؟

بنگلادش در حالی با یکی از سخت‌ترین چالش‌های بهداشت عمومی خود روبروست که آمار مرگ‌ومیر ناشی از بیماری سرخک با وجود اجرای کارزار واکسیناسیون بی‌سابقه، از مرز ۱۰۰۰ نفر عبور کرده است. این بحران نشان‌دهنده شکاف عمیق میان آمارهای رسمی پوشش واکسن و واقعیت‌های موجود در جوامع آسیب‌پذیر است.

شکاف میان آمار واکسیناسیون و واقعیت‌های میدانی

بر اساس داده‌های رسمی، از آغاز کارزار اضطراری در ماه آوریل، نزدیک به ۲۰ میلیون دوز واکسن به کودکان تزریق شده است که از هدف اولیه (۱۸ میلیون نفر) فراتر رفته است. با این حال، تحلیلگران معتقدند این اعداد انبوه، نقاط کور و جوامعی را که از سیستم ایمن‌سازی دور مانده‌اند، پنهان می‌کند.

متخصصان سلامت عمومی بر این باورند که برآورد اولیه تعداد کودکان نیازمند به واکسن بسیار پایین بوده است. تفاوت میان هدف واکسیناسیون سرخک و برنامه‌های مکمل دیگر، مانند توزیع ویتامین A که ۲۴ میلیون کودک را هدف قرار داده، نشان‌دهنده نقص در تخمین جمعیت هدف است.

"باید عدالت در پوشش واکسن برقرار شود؛ پوشش میانگین کشوری نباید باعث شود که شکاف‌های ایمنی در جوامع دورافتاده و متحرک نادیده گرفته شوند."

عوامل زمینه‌ساز و ریشه‌های بحران

بحران فعلی سرخک در بنگلادش یک اتفاق ناگهانی نیست، بلکه نتیجه سال‌ها کاهش نرخ ایمن‌سازی است. عوامل متعددی در این روند مخرب نقش داشته‌اند:

• اختلال در دوران پاندمی: شیوع کووید-۱۹ باعث توقف برنامه‌های روتین ایمن‌سازی شد.
• بی‌ثباتی سیاسی: تحولات سیاسی در جولای ۲۰۲۴ و تغییر دولت، باعث تاخیر در تأمین واکسن و کمبود ذخایر شد.
• تردید در واکسن: گسترش اطلاعات نادرست باعث افزایش بی‌اعتمادی به واکسن در میان خانواده‌ها شده است.

آمارها نشان می‌دهد پوشش دوز دوم واکسن سرخک-سرخک از ۸۹ درصد در سال ۲۰۱۹ به ۸۰.۷ درصد در سال ۲۰۲۳ کاهش یافته که این امر زمینه‌ساز گسترش ویروس شده است.

گزارش مرگ‌ومیر و آسیب‌پذیری نوزادان

بیمارستان بیماری‌های عفونی داکا (IDH) آماری تکان‌دهنده از قربانیان ارائه داده است. بررسی‌ها نشان می‌دهد که مرگ‌ومیرها به شدت در میان کودکان بسیار کم‌سن متمرکز شده است:

بسیاری از این کودکان پیش از رسیدن به سن معمول دریافت دوز اول واکسن، به این بیماری مبتلا شده‌اند. همچنین، پنومونی (ذات‌الریه) به عنوان اصلی‌ترین عارضه منجر به مرگ در این بیماران شناسایی شده است.

راهکار نهایی: فراتر از آمارهای کلی

برای مهار بیماری سرخک، کارشناسان تأکید می‌کنند که تنها افزایش اعداد در سطح ملی کافی نیست. موفقیت در مرحله بعد به برنامه‌ریزی دقیق محلی بستگی دارد تا بتوان کودکان آسیب‌پذیر را در هر منطقه و محله شناسایی و واکسینه کرد.

در نهایت، مقابله با این اپیدمی نیازمند شناسایی دقیق شکاف‌های ایمنی و گسترش دامنه واکسیناسیون به گروه‌های سنی بالاتر در مناطق درگیر است تا زنجیره انتقال ویروس شکسته شود.