ضرورت مطالعات تفصیلی برای حفاظت و بهره‌برداری از غارهای کهگیلویه و بویراحمد

وضعیت فعلی غارهای کهگیلویه و بویراحمد

در جریان روز جهانی غارها، کارشناسان محیط زیست از شناسایی هفت غار در مناطق حفاظت‌شده خاییز و دنا خبر دادند. این غارها در مناطق مختلف پراکنده شده‌اند که جزئیات آن به شرح زیر است:

• شهرستان گچساران: ۱ غار (انجیر‌سیاه با درجه ۲)
• شهرستان کهگیلویه: ۳ غار (آب کنارو و نیده با درجه ۲)
• شهرستان دنا: ۲ غار (نول و یخی با درجه ۱)
• شهرستان بویراحمد: ۱ غار

در حال حاضر، تنها غار ده‌شیخ در نزدیکی پاتاوه به عنوان تنها نقطه فعال برای گردشگری شناخته می‌شود، اما باستان‌شناسان بر ضرورت انجام بررسی‌های علمی برای تعیین ماهیت دقیق تاریخی و طبیعی آن تأکید دارند.

چالش‌های زیست‌محیطی و نیاز به مطالعات تفصیلی

معاون حفاظت محیط زیست استان، ضمن اشاره به اهمیت اکوسیستم غارها، بر ضرورت انجام مطالعات جامع بر روی پستانداران و بی‌مهرگان ساکن در این محیط‌ها تأکید کرد. یکی از بزرگ‌ترین موانع در مسیر مدیریت این مناطق، کمبود متخصصان غارشناس و نبود مدیریت مستقیم توسط نهادهای حقوقی است.

"غارها به عنوان میراثی غیرقابل جایگزین، نقش حیاتی در تأمین امنیت زیستی حیات‌وحش و پایداری اکوسیستم‌های پیرامونی ایفا می‌کنند."

همچنین برای توسعه گردشگری بدون آسیب به طبیعت، نیاز به زیرساخت‌های خاصی از جمله نصب درب‌های مخصوص جهت حفظ مسیر ورود و خروج خفاش‌ها و همچنین استفاده از سیستم‌های نورپردازی استاندارد که به زیست‌مندان آسیبی نزند، احساس می‌شود.

اهمیت زمین‌شناسی و نقش خفاش‌ها در اکوسیستم

غارها تنها حفره‌های طبیعی نیستند، بلکه گواهی بر تاریخ زمین‌شناسی، فسیل‌شناسی و حتی تاریخ زندگی بشر محسوب می‌شوند. از نظر زیست‌شناسی، این محیط‌ها زیستگاه گونه‌های منحصربه‌فردی هستند که نقش کلیدی در زنجیره غذایی دارند.

به عنوان مثال، حضور خفاش‌ها در این غارها نقش بسیار مهمی در کنترل جمعیت حشرات و آفات گیاه‌خوار ایفا می‌کند که مستقیماً بر سلامت کشاورزی منطقه تأثیر می‌گذارد.

نتیجه‌گیری

شناسایی و مستندسازی غارهای کهگیلویه و بویراحمد گام نخست برای برنامه‌ریزی جهت حفاظت و توسعه گردشگری است. برای تبدیل این ظرفیت‌های ناشناخته به موتور محرک اقتصاد منطقه، انجام مطالعات تفصیلی و جذب متخصصان در اولویت قرار دارد.