تنگه هرمز؛ تعویق نشست صلاله به دلیل مخالفت عربستان با توافق ایران و عمان

تلاش‌ها برای دستیابی به یک توافق میان ایران و عمان جهت بازگرداندن تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز، به دلیل عدم اجماع منطقه‌ای و مخالفت‌های دیپلماتیک با تأخیر مواجه شد. نشست برنامه‌ریزی شده در شهر صلاله عمان که قرار بود مسیرهای جدید و موقتی را برای عبور از این آبراه حیاتی تعیین کند، بدون تعیین زمان جدید به تعویق افتاد.

چرا نشست صلاله با تعویق مواجه شد؟

مقامات منطقه‌ای در روز یکشنبه شب اعلام کردند که نشست قرار بود با حضور نمایندگان ایران، عراق و کشورهای شورای همکاری خلیج فارس برگزار شود. با این حال، وزارت امور خارجه ایران اعلام کرد که مخالفت عربستان سعودی عامل اصلی این تعویق بوده است.

گزارش‌های رسانه‌ای حاکی از آن است که ریاض با اصلاحاتی در پیشنهاد ایران و عمان مخالفت کرده است؛ چرا که نگرانی‌هایی مبنی بر تثبیت یک وضعیت موجود جدید و غیرقابل قبول برای این کشور وجود دارد. این تحولات در حالی رخ می‌دهد که عربستان اخیراً به دلیل حملات پهپادی از سمت عراق، خط لوله حیاتی نفت خود را تعطیل کرده است.

استراتژی ایران در تنگه هرمز و نقش عمان

بر اساس توافق دو جانبه میان مسقط و تهران، طرح پیشنهادی شامل ایجاد مسیرهای ورود و خروج موقت برای شناورهای تجاری است. این طرح به گونه‌ای طراحی شده که:

• مسیر ورود از طریق آب‌های سرزمینی ایران عبور می‌کند.
• مسیر خروج عمدتاً در آب‌های عمان قرار دارد.
• امکان دریافت هزینه‌های داوطلبانه برای مدیریت محیط‌زیست و امدادرسانی وجود دارد.

تحلیل‌گران معتقدند تهران تلاش می‌کند با جلب حمایت منطقه‌ای برای این توافق، از تنگه هرمز به عنوان یک اهرم فشار برای مذاکره با ایالات متحده استفاده کند تا از انحصار تصمیم‌گیری آمریکا جلوگیری نماید.

تأثیر بحران یمن بر امنیت دریایی

کنترل نیروهای حوثی بر تنگه باب‌المندب و سواحل دریای سرخ، ابعاد جدیدی به این بحران بخشیده است. این پیشرفت‌های نظامی در یمن، جایگاه معاملاتی جدیدی برای ایران در مذاکرات آتی فراهم می‌کند.

"توانایی کنترل بخشی از ترافیک در تنگه هرمز و باب‌المندب، نفوذ عظیمی بر اقتصاد جهانی و در نتیجه بر ایالات متحده خواهد داشت."

در حالی که کشورهای شورای همکاری خلیج فارس به دلیل کاهش درآمدهای انرژی، خواهان بازگشت سریع تجارت هستند، همچنان شکاف‌های عمیقی میان مواضع ریاض و تهران در مدیریت این آبراه‌های استراتژیک دیده می‌شود.

در نهایت، تعویق نشست صلاله نشان‌دهنده پیچیدگی‌های دیپلماتیک در منطقه است. تا زمانی که میان طرف‌های اصلی یعنی ایران و عربستان سعودی بر سر تعریف جدید از امنیت در تنگه هرمز توافقی حاصل نشود، تداوم اختلال در تردد دریایی محتمل خواهد بود.