پیشروی حوثی‌ها به سمت مأرب و تعز؛ تغییر معادلات قدرت و انرژی در یمن

گسترش قلمرو نیروهای حوثی در مناطق استراتژیک مأرب و تعز، تحول مهمی در روند جنگ یمن محسوب می‌شود که می‌تواند توازن قدرت را به نفع شورشیان تغییر دهد.

در حالی که نیروهای دولتی یمن با حملات هوایی سعی در عقب راندن پیشروی‌های اخیر دارند، تمرکز اصلی درگیری‌ها به سمت منطقه مأرب shifted شده است؛ جایی که آخرین پایگاه باقیمانده دولت در شمال و مرکز حیاتی انرژی کشور به شمار می‌رود.

چرا منطقه مأرب اهمیت حیاتی دارد؟

مأرب تنها سنگر باقی‌مانده نیروهای مخالف حوثی در شمال یمن است. از دست رفتن این منطقه به معنای تضعیف کامل حضور دولت و از دست رفتن اهرم‌های فشار در شمال خواهد بود.

علاوه بر اهمیت سیاسی، مأرب میزبان بزرگترین میادین نفت و گاز یمن است. تسلط بر این زیرساخت‌ها به معنای دستیابی به منابع درآمدی کلیدی و کنترل بر بخش انرژی است که می‌تواند موقعیت حوثی‌ها را در مذاکرات آینده بسیار تقویت کند.

• اهمیت اقتصادی: کنترل منابع نفت و گاز و درآمد حاصل از آن.
• اهمیت جغرافیایی: قرارگیری در مسیر اصلی اتصال شمال یمن به استان‌های جنوبی مانند شبوه.
• ابعاد انسانی: مأرب میزبان بیش از نیمی از ۲.۸ میلیون آواره داخلی یمن است.

استراتژی کنترل تعز و تنگه باب‌المندب

در جبهه غربی، نبردها در استان تعز با شدت ادامه دارد. اهمیت تعز در موقعیت جغرافیایی آن نهفته است که مانند پلی میان شمال تحت کنترل حوثی‌ها و جنوب تحت کنترل دولت عمل می‌کند.

کنترل تعز و مناطق ساحلی آن مانند موخا، مستقیماً بر امنیت در تنگه باب‌المندب تأثیر می‌گذارد. این تنگه که یکی از حیاتی‌ترین مسیرهای تجارت جهانی است، پیوند میان دریای سرخ و خلیج عدن را برقرار می‌کند.

«حوثی‌ها به دنبال نزدیک شدن به این آبراه حیاتی هستند تا ترافیک دریایی را تهدید کنند؛ این استراتژی برای اعمال فشار بر قدرت‌های منطقه‌ای و بین‌المللی طراحی شده است.»

این حرکت می‌تواند نگرانی‌های امنیتی برای کشورهایی نظیر عربستان سعودی که از مسیر دریای سرخ برای صادرات نفت خود استفاده می‌کنند، افزایش دهد.

بحران انسانی و پیامدهای جنگ

در میان این درگیری‌های نظامی، غیرنظامیان بیشترین آسیب را می‌بینند. سازمان بین‌المللی مهاجرت (IOM) گزارش داده است که از ابتدای سپتامبر، بیش از ۸۵,۰۰۰ نفر مجبور به ترک خانه‌های خود شده‌اند.

بسیاری از این آوارگان به سمت سواحل شمالی جیبوتی فرار کرده‌اند که نشان‌دهنده شدت وخامت اوضاع امنیتی و انسانی در مناطق درگیر است.

در نهایت، پیشروی حوثی‌ها به سمت مأرب و تعز تنها یک تغییر مرزی نیست، بلکه تلاشی برای تسلط بر منابع اقتصادی و کنترل مسیرهای استراتژیک دریایی است که می‌تواند ماهیت پایان جنگ در یمن را تعیین کند.