رکوردشکنی تولید گلرنگ در فارس با تغییر الگوی کشت و مدیریت منابع آبی

استان فارس با ثبت رکورد تولید بیش از ۷۶۰۰ تن گلرنگ در سال زراعی جاری، جایگاه خود را به عنوان پیشرو تولید دانه‌های روغنی در کشور تثبت کرد. این موفقیت که حاصل تغییر در مدیریت منابع آبی و اصلاح الگوهای کشت است، گامی راهبردی در جهت تحقق امنیت غذایی محسوب می‌شود.

تحول در الگوی کشت و مدیریت منابع آبی فارس

با توجه به چالش‌های اقلیمی و بحران کم‌آبی، مدیریت کشاورزی استان فارس به سمت محصولات مقاوم و کم‌آب‌بر تغییر جهت داده است. گلرنگ به دلیل سیستم ریشه‌ای عمیق و نیاز آبی بسیار کم، اکنون به عنوان یک سپر دفاعی در برابر خشکسالی و شوری خاک شناخته می‌شود.

طبق آمارهای رسمی، سطح زیرکشت این محصول در فارس از ۲۳۴۳ هکتار در سال گذشته به بیش از ۷۳۹۵ هکتار افزایش یافته که نشان‌دهنده جهشی ۳.۲ برابری است. این تغییر رویکرد، بخشی از استراتژی کلان برای کاهش وابستگی به واردات روغن خوراکی و مدیریت ناترازی‌های ارزی است.

نقش فناوری و ارقام اصلاح‌شده در افزایش بهره‌وری

بخش تحقیقاتی استان با اجرای طرح‌های بومی‌سازی، نقش کلیدی در این جهش تولید ایفا کرده است. استفاده از ارقام استراتژیک زیر باعث بهینه‌سازی مصرف آب شده است:

• ارقام پگاه: با میزان روغن ۴۰ تا ۴۲ درصد.
• ارقام چابک: با ویژگی زودرسی و مقاومت در برابر سرمای.
• ارقام گلدشت و فرامان: جهت تنوع در شرایط اقلیمی مختلف.

این ارقام تنها با دو نوبت آبیاری تکمیلی در طول فصل رشد، به بهره‌وری حداکثری دست یافته‌اند که این الگو را می‌توان استاندارد طلایی مدیریت آب در مناطق خشک دانست.

حمایت‌های دولتی و تقویت زنجیره ارزش

برای حفظ انگیزه کشاورزان، سازمان جهاد کشاورزی سیاست‌های حمایتی ویژه‌ای را اتخاذ کرده است. از جمله این اقدامات می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

در راستای تکمیل این زنجیره، برنامه‌ریزی‌ها برای استقرار واحدهای روغن‌کشی مدرن در نزدیکی مزارع در حال انجام است تا با گذار از خام‌فروشی به سمت صنایع تبدیلی، ارزش افزوده بیشتری برای منطقه ایجاد شود.

نتیجه‌گیری و چشم‌انداز آینده

موفقیت استان فارس در تولید محصولات روغنی، الگویی ملی برای ترکیب دانش فنی با مدیریت میدانی است. با تداوم حمایت‌های مالی و تمرکز بر فناوری‌های نوین، این استان می‌تواند در افق کوتاه‌مدت، سهم قابل توجهی از نیاز کشور به روغن خوراکی را تامین و امنیت غذایی را تضمین کند.