بحران در تالاب هورالعظیم؛ کاهش شدید آب‌گرفتگی به ۳۸ درصد

بحران حاد کم‌آبی در استان خوزستان، تالاب هورالعظیم را با وضعیتی بحرانی مواجه کرده است؛ به طوری که میزان آب‌گرفتگی این پهنه آبی حیاتی به کمتر از ۴۰ درصد کاهش یافته و تهدیدی جدی برای اکوسیستم و معیشت ساکنان منطقه محسوب می‌شود.

وضعیت بحرانی و کمبود شدید حقابه هورالعظیم

مدیرکل محیط زیست خوزستان در نشست تخصصی با جامعه مدنی، از وضعیت وخیم این تالاب خبر داد. طبق آمارهای رسمی، از مساحت ۹۰ هزار هکتاری تالاب هورالعظیم، تنها ۳۸ درصد در حال حاضر دارای آب است که این میزان نیز با چالش‌های کیفی جدی روبروست.

مطالعات انجام شده نشان می‌دهد که این تالاب برای حفظ پایداری خود در سناریوهای مختلف، به مقادیر متفاوتی از آب نیاز دارد:

عوامل اصلی خشکسالی و مسئولیت نهادهای اجرایی

علیرغم تلاش‌های صورت گرفته، به جز سال ۱۳۹۸ که با وقوع سیلاب وضعیت تالاب بهبود یافت، در سال‌های اخیر شاهد تأمین حقابه نبوده‌ایم. این مسئله ترکیبی از تنش‌های آبی، شرایط اقلیمی و مدیریت منابع آب است.

در این میان، مسئولیت عدم تأمین جریان آب تالاب بر عهده نهادهای زیر ارزیابی می‌شود:

• وزارت نیرو
• وزارت جهاد کشاورزی
• تأثیرات اقلیمی و خشکسالی‌های مداوم

پیامدهای اجتماعی و از بین رفتن مشاغل سنتی

کمبود آب در تالاب هورالعظیم تنها یک مسئله زیست‌محیطی نیست، بلکه مستقیماً با اقتصاد محلی گره خورده است. خشک شدن تدریجی این تالاب باعث شده تا بسیاری از مشاغل سنتی منطقه، از جمله حصیربافی و سایر فعالیت‌های وابسته به اکوسیستم تالاب، به طور کامل از بین بروند.

«وقتی تالاب شرایط خوبی نداشته باشد، نحوه معیشت و اشتغال مردم منطقه تغییر می‌کند و این یکی از اصلی‌ترین دغدغه‌های ساکنان است.»

جمع‌بندی و ضرورت اقدام فوری

احیای تالاب هورالعظیم نیازمند یک مدیریت یکپارچه و تأمین فوری حقابه است تا بتوان از پهنه ۹۰ هزار هکتاری آن استفاده کرد. بدون مداخله جدی دولت و وزارتخانه‌های مربوطه، این تالاب در مسیر نابودی کامل قرار دارد که تبعات اجتماعی و زیست‌محیطی جبران‌ناپذیری خواهد داشت.