کاهش سهمیه گازوئیل کامیون‌داران؛ بحران سوخت و افزایش هزینه‌های حمل و نقل

کاهش سهمیه گازوئیل کامیون‌داران در روزهای اخیر موجی از نگرانی را در میان جامعه رانندگان حمل و نقل جاده‌ای ایجاد کرده است؛ موضوعی که بدون ارائه توضیحات شفاف از سوی مسئولان، هزینه‌های سنگینی را بر عهده این بخش نهاده است.

تغییر در الگوی تخصیص سوخت و حذف سهمیه پایه

سید جلال موسوی، نایب‌رئیس کانون کامیون‌داران، در گفتگو با رسانه‌ها از تغییرات بنیادین در نحوه توزیع سوخت خبر داد. بر اساس اظهارات وی، نظام سابق که بر پایه یک سهمیه پایه ۲۰۰۰ لیتری استوار بود و امکان انتقال مازاد مصرف به دوره‌های بعد را فراهم می‌کرد، اکنون به کلی حذف شده است.

در وضعیت فعلی، فرآیند تخصیص سوخت با عدم شفافیت همراه شده و به صورت سلیقه‌ای انجام می‌شود. این امر باعث شده است که میزان سوخت دریافتی رانندگان در مقادیر بسیار متفاوتی، از ۱۵۰ تا ۲۰۰ لیتر، تعیین گردد که با نیاز واقعی ناوگان همخوانی ندارد.

چالش‌های عملیاتی و هزینه‌های اضافی رانندگان

عدم کفایت سهمیه تخصیص یافته، رانندگان را ناچار به روی آوردن به بازار آزاد سوخت کرده است. در این بازار، قیمت گازوئیل بسیار فراتر از نرخ رسمی است که منجر به افزایش چشمگیر هزینه‌های تمام‌شده حمل و نقل می‌شود.

علاوه بر مسائل اقتصادی، محدودیت‌های زمانی نیز خود را نشان داده‌اند:

• عدم فعالیت شبانه‌روزی: در اکثر مناطق کشور، جایگاه‌های سوخت در شب فعالیت نمی‌کنند.
• محدودیت جغرافیایی: تنها در برخی استان‌ها مانند فارس، اصفهان و خراسان رضوی، سوخت‌رسانی شبانه به صورت محدود انجام می‌شود.
• توقف زنجیره تامین: رانندگان در ساعات شب با مشکل جدی برای دریافت سوخت مواجه هستند.

اختلاف نظر میان شرکت نفت و سازمان راهداری

یکی از نقاط بحرانی در این ماجرا، اختلاف نظر میان نهادهای مسئول است. شرکت نفت با استناد به کاهش میزان پیمایش رانندگان، از کاهش سهمیه دفاع می‌کند؛ اما این ادعا با داده‌های سازمان راهداری در تضاد است.

"حتی سازمان راهداری نیز در جلسات مختلف میزان پیمایش را تایید کرده است، اما شرکت نفت همچنان بر موضع خود مبنی بر کاهش سهمیه پافشاری می‌کند."

در پاسخ به اتهام قاچاق سوخت نیز، کانون کامیون‌داران تاکید کرده است که نمی‌توان به دلیل احتمال تخلف در برخی موارد، کل سهمیه ناوگان را به عنوان ابزاری برای کنترل قاچاق کاهش داد، چرا که پیش‌تر مشخص شده قاچاق گسترده از طریق این ناوگان صورت نمی‌گیرد.

نتیجه‌گیری

وضعیت فعلی کاهش سهمیه گازوئیل کامیون‌داران، ترکیبی از عدم شفافیت در تخصیص، محدودیت‌های زمانی در جایگاه‌ها و اختلافات میان نهادهای دولتی است که در نهایت فشار اقتصادی مستقیم بر رانندگان و زنجیره تامین کالا را افزایش می‌دهد.