شکاف ۲۰۰ هزار میلیارد تومانی در شبکه بانکی استان‌ها؛ البرز در صدر عدم توازن منابع

بررسی وضعیت شبکه بانکی استان‌ها نشان‌دهنده یک عدم توازن جدی در گردش منابع مالی است؛ به‌طوری که در برخی مناطق، حجم تسهیلات اعطایی بسیار فراتر از منابع جذب‌شده از سپرده‌هاست.

ناهمگونی در توزیع اعتبار و منابع بانکی

داده‌های آماری حاکی از آن است که توزیع اعتبار در کشور لزوماً از الگوی توزیع سپرده‌ها پیروی نمی‌کند. این موضوع نشان می‌دهد که تخصیص منابع بانکی بر اساس سیاست‌های اعتباری بانک‌ها صورت می‌گیرد و لزوماً با محل جغرافیایی سپرده‌گذاری همخوانی ندارد.

در حالی که برخی استان‌ها با ظرفیت بالای جذب سرمایه مواجه هستند، اما این منابع در همان منطقه به صورت تسهیلات بازگشت نمی‌یابند. این پدیده باعث ایجاد شکاف‌های مالی گسترده در سطح استانی شده است.

استان‌هایی با تسهیلات فراتر از سپرده

در تحلیل وضعیت ۶ استان کشور، مشخص گردید که حجم تسهیلات ثبت‌شده در آن‌ها از سپرده‌های خالص (پس از کسر سپرده قانونی) پیشی گرفته است. این استان‌ها عبارتند از:

• خراسان شمالی
• چهارمحال و بختیاری
• کهگیلویه و بویراحمد
• زنجان
• ایلام
• خراسان جنوبی

به عنوان مثال، در استان زنجان، مانده تسهیلات حدود ۱۳۱.۹ هزار میلیارد تومان گزارش شده که از سپرده خالص ۱۱۰.۹ هزار میلیارد تومانی آن فراتر رفته است.

شکاف عظیم مالی در البرز و مناطق آزاد

برخی مناطق با شکاف‌های بسیار بزرگ میان منابع جذب‌شده و اعتبارات پرداختی روبرو هستند. استان البرز با شکاف خیره‌کننده حدود ۲۰۰ هزار میلیارد تومانی، یکی از شاخص‌ترین نمونه‌ها در این زمینه است.

این ارقام نشان می‌دهد که در مناطق آزاد و استان‌هایی مانند البرز و گیلان، بخش بزرگی از منابع جذب‌شده در قالب تسهیلات در همان مناطق بازگشت نمی‌یابد.

چالش کیفیت تخصیص منابع

«مسئله اصلی تنها حجم وام‌ها نیست، بلکه کیفیت تخصیص منابع به بخش‌های مولد اقتصادی است.»

کارشناسان تاکید دارند که صرف افزایش نسبت تسهیلات به سپرده، همواره نشانه توسعه اقتصادی نیست. اگر اعتبار مازاد به سمت صنایع و تولید هدایت نشود، تنها جابه‌جایی جغرافیایی پول رخ خواهد داد.

بنابراین، برای درک دقیق‌تر وضعیت شبکه بانکی استان‌ها، باید بررسی کرد که این منابع در چه بخش‌هایی (صنعت، کشاورزی یا مسکن) مصرف شده‌اند تا مشخص شود چقدر از این پول در خدمت رشد واقعی اقتصاد قرار گرفته است.

در نهایت، شکاف‌های موجود در سیستم بانکی کشور نشان‌دهنده نیاز مبرم به بازنگری در سیاست‌های تخصیص اعتبار و تمرکز بر هدایت منابع به سمت فعالیت‌های تولیدی در تمامی استان‌هاست.