تالاب هورالعظیم در بحران؛ تأکید معاون رئیس‌جمهور بر ضرورت پیوست محیط‌زیستی

ضرورت پیوست محیط‌زیستی در تمامی تصمیمات توسعه‌ای

در نشست هم‌اندیشی پیرامون وضعیت زیست‌بوم تالاب هورالعظیم، محمدجعفر قائم‌پناه، معاون اجرایی رئیس‌جمهور، بر لزوم توجه هم‌زمان به توسعه اقتصادی و حفاظت از منابع طبیعی تأکید کرد. وی تصریح نمود که هرگونه طرح یا تصمیم‌گیری دولتی باید بدون پیوست محیط‌زیستی قابل اجرا نباشد تا از آسیب‌های جبران‌ناپذیر به طبیعت جلوگیری شود.

بحران اکولوژیک در تالاب هورالعظیم و پیامدهای آن

مسئولان در این نشست با بررسی ابعاد بحران، به وضعیت وخیم تالاب هورالعظیم اشاره کردند. بر اساس گزارش‌ها، تنها حدود ۳۸ درصد از مساحت ۹۰ هزار هکتاری این تالاب در حال حاضر دارای آبگیری است که کیفیت آن نیز مطلوب نیست. این وضعیت ناشی از مجموعه‌ای از عوامل از جمله تغییرات اقلیمی، خشکسالی‌های مداوم و مدیریت نادرست منابع آب است.

خشک شدن این تالاب نه تنها باعث ایجاد گردوغبار و تهدید سلامت شهروندان، به‌ویژه کودکان و سالمندان می‌شود، بلکه معیشت جوامع محلی را نیز با چالش جدی مواجه کرده است. قائم‌پناه با اشاره به اهمیت رودخانه‌ها، هشدار داد که خشک شدن رودخانه کارون می‌تواند هویت استان خوزستان را تغییر دهد.

راهکارهای مدیریتی و نقش جامعه مدنی

در این نشست، بر ضرورت تغییر نگاه از مدیریت صرفاً سازه‌ای به سمت مدیریت یکپارچه منابع آب تأکید شد. کارشناسان خواستار افزایش بهره‌وری آب در بخش کشاورزی و استفاده از روش‌های نوین آبیاری برای کاهش فشار بر منابع زیرزمینی هستند. همچنین، مدیریت صحیح بقایای محصولات کشاورزی برای جلوگیری از آلودگی هوا از دیگر محورهای گفتگو بود.

«پیشرفت کشور نیازمند هم‌افزایی میان دولت مقتدر و جامعه مقتدر است؛ باید سازوکاری ایجاد شود تا صدای مردم از طریق نهادهای مدنی مستقیماً به مسئولان برسد.»

علاوه بر مسائل فنی، بر لزوم تقویت همکاری‌های بین‌المللی میان ایران و عراق برای مدیریت مشترک حوزه آبریز و پایش مستمر منابع آب در دو سوی تالاب تأکید گردید. همچنین، فعالان محیط‌زیست خواستار شفافیت در ارزیابی‌های زیست‌محیطی پروژه‌های توسعه‌ای، به‌ویژه در مناطق حساس مانند میدان نفتی سهراب هستند.

نتیجه‌گیری

بحران تالاب هورالعظیم فراتر از یک مسئله زیست‌محیطی، یک چالش اجتماعی و اقتصادی است که نیازمند مدیریت مشارکتی میان دولت، صنایع، دانشگاه‌ها و جامعه مدنی می‌باشد. تنها با اجرای برنامه‌های جامع و پایدار، می‌توان از نابودی این زیست‌بوم ارزشمند و حفظ معیشت مردم منطقه جلوگیری کرد.