گزارش سالانه دیتاک؛ بررسی رفتار کاربران ایرانی در سایه قطعی اینترنت و جنگ

گزارش سالانه جدید شرکت دیتاک با عنوان «سال بقا»، ابعاد پیچیده تغییر رفتار کاربران ایرانی در مواجهه با چالش‌های زیرساختی و تنش‌های منطقه‌ای را واکاوی می‌کند. این تحلیل که بر پایه رصد میلیون‌ها داده در پلتفرم‌های مختلف تهیه شده، نشان‌دهنده تحولات عمیق در فضای دیجیتال ایران است.

تأثیرات مخرب قطعی اینترنت بر اقتصاد دیجیتال

بر اساس داده‌های این گزارش، محدودیت‌های دسترسی به شبکه در بازه زمانی ۱۵ ماهه اخیر، مجموعاً ۱۱۶ روز را شامل شده است. این مدت شامل ۴۸ روز در سال ۱۴۰۴ و ۶۸ روز در نیمه نخست سال ۱۴۰۵ می‌باشد.

تحلیل‌ها نشان می‌دهد که با آغاز تنش‌های نظامی در اسفند ۱۴۰۴، دوره‌ای ۸۸ روزه از قطعی مستمر اینترنت ثبت شده که از نظر مقیاس ملی، بی‌سابقه بوده است. پیامدهای این وضعیت از نظر اقتصادی بسیار سنگین است:

• خسارت در بخش اقتصاد دیجیتال: حدود ۵۰۰ میلیارد تومان در روز
• خسارت در کل اقتصاد کشور: تا ۵ تریلیون تومان در روز

تغییر الگوهای رفتاری و حضور چندسکویی کاربران

با وجود چالش‌های موجود، کاربران ایرانی به سمت استفاده همزمان از بسترهای مختلف حرکت کرده‌اند. میانگین تعداد حساب‌های فعال در شبکه‌های اجتماعی برای هر فرد به ۳ حساب رسیده که نسبت به سال ۱۴۰۳، تقریباً دو برابر شده است.

در حوزه کسب‌وکارهای آنلاین نیز شاهد تغییرات ساختاری هستیم. اگرچه ۵۹ درصد از فروشگاه‌های اینستاگرامی توانسته‌اند پس از رفع محدودیت‌ها فعالیت خود را از سر بگیرند، اما بازار بازاریابی با چالشی جدی روبروست. داده‌ها حاکی از کاهش ۴۰ درصدی حجم کمپین‌های تبلیغاتی در این دوره است.

تحلیل افکار عمومی و برندهای بانکی

یکی از بخش‌های جالب توجه این گزارش، بررسی نگرش کاربران نسبت به نهادهای مالی است. تحلیل فضای گفت‌وگو درباره پنج بانک بزرگ کشور (ملی، سپه، صادرات، تجارت و پاسارگاد) نشان می‌دهد که:

"میانگین امتیاز خالص احساسات (NSS) برای این برندهای بانکی در فضای دیجیتال، عدد منفی ۵۱ را نشان می‌دهد."

این موضوع بر اهمیت پایش دقیق افکار عمومی و مدیریت بحران در فضای آنلاین برای نهادهای مالی تأکید دارد.

ضرورت تصمیم‌گیری مبتنی بر داده در شرایط بحرانی

امیرحسین عسگری، مدیرعامل دیتاک، معتقد است که در شرایط ناپایدار، جایگزینی حدس و تجربه با داده‌های واقعی برای کاهش هزینه‌های اکوسیستم ضروری است. او تأکید کرد که ایجاد زیرساخت‌های داده‌محور می‌تواند تصویر شفاف‌تری از واقعیت برای تمامی بازیگران اقتصادی فراهم کند.

در نهایت، گزارش سالانه دیتاک نشان می‌دهد که اقتصاد دیجیتال ایران در میان فشارهای زیرساختی، در حال گذار به سمت مدل‌های جدید و استفاده چندگانه از پلتفرم‌ها برای بقا و ادامه فعالیت است.