تلفات فوک خزری در مازندران به ۲۹ قلاده رسید؛ بحران در اکوسیستم دریای خزر

بحران زیست‌محیطی در دریای خزر؛ افزایش تلفات فوک خزری در سواحل مازندران

افزایش شمار تلفات فوک خزری در سواحل استان مازندران، زنگ خطر جدی برای اکوسیستم دریای خزر به صدا درآورده است. گزارش‌های اخیر نشان می‌دهد که وضعیت جمعیت این پستاندار دریایی به دلیل عوامل متعدد، به شدت آسیب‌پذیر شده و با چالش‌های زیست‌محیطی بی‌سابقه‌ای روبروست.

جزئیات تلفات و چالش‌های تشخیص علت مرگ‌ومیر

معاون محیط زیست طبیعی اداره کل حفاظت محیط زیست اعلام کرد که از ابتدای سال جاری تاکنون، تاکنون ۲۹ قلاده فوک خزری در سواحل مازندران مشاهده شده است. با این حال، شدت آسیب‌های وارده به این جانوران باعث شده است که هیچ‌کدام از لاشه‌ها برای نمونه‌برداری علمی و تشخیص دقیق علت مرگ مناسب نباشند.

به گفته روح‌الله اسماعیلی، پوسیدگی شدید احشای این گونه پستاندار، بررسی‌های بالینی را عملاً غیرممکن کرده است. این لاشه‌ها معمولاً پس از یک دوره سرگردانی حدود هفت تا ده روزه، به سواحل می‌رسند.

عوامل تهدیدکننده حیات فوک خزری در دریای خزر

کارشناسان محیط زیست چندین عامل کلیدی را در مرگ‌ومیرهای دسته‌جمعی این گونه زیر سوال می‌برند:

• بیماری‌های ویروسی: فرضیه اصلی، ابتلا به ویروس دیستمپر سگ‌سانان است که پیش‌تر نیز باعث تلفات گسترده شده بود.
• آلودگی‌های دریایی: افزایش سطح آلودگی در آب‌های خزر.
• تغییرات اقلیمی: اثرات ناشی از تغییرات دمایی و محیطی.
• کمبود منابع غذایی: کاهش دسترسی به زنجیره غذایی طبیعی.
• گونه‌های مهاجم: حضور شانه‎‌دار در اکوسیستم دریای خزر.

ضرورت همکاری بین‌المللی میان کشورهای حاشیه خزر

رئیس دبیرخانه اقدام ملی حفاظت از فوک‌های خزری بر اهمیت همکاری‌های فرامرزی تأکید کرد. وی خاطرنشان کرد که فقدان اراده کافی میان پنج کشور حاشیه دریای خزر برای تبادل داده‌های علمی، مانعی بزرگ در مسیر شناسایی علت واقعی این فاجعه زیست‌محیطی است.

«تدوین برنامه‌های مشترک و برگزاری نشست‌های تخصصی میان وزرای محیط زیست کشورهای حاشیه خزر برای انتقال داده‌ها، ضرورتی انکارناپذیر است.»

اقدامات حفاظتی و پایش‌های مداوم

مدیرکل محیط زیست مازندران ضمن اشاره به دریافت گزارش‌های اولیه از طریق کنسولگری ایران در قزاقستان، تأکید کرد که پایش روزانه سواحل برای شناسایی موارد جدید در جریان است. همچنین تلاش‌هایی برای راه‌اندازی مرکز درمان و بازتوانی فوک خزری با استانداردهای بین‌المللی در شبه‌جزیره میانکاله و تجهیزات محدود در بابلسر و تنکابن صورت گرفته است.

در نهایت، با توجه به روند صعودی تلفات از سال‌های گذشته، انتظار می‌رود با مدیریت صحیح و پایش دقیق، روند مرگ‌ومیر این گونه در پایان فصل پاییز متوقف شود.