توسعه میدان نفتی سهراب؛ تهدیدی جدی برای بقای تالاب هورالعظیم

توسعه میدان نفتی سهراب در قلب تالاب بین‌المللی هورالعظیم، به یکی از حساس‌ترین چالش‌های زیست‌محیطی و اجتماعی در استان خوزستان تبدیل شده است که می‌تواند سرنوشت این اکوسیستم ارزشمند را تغییر دهد.

تنش میان توسعه صنعتی و حفاظت از اکوسیستم

پس از سال‌ها چالش میان نهادهای مختلف، سازمان حفاظت محیط زیست با ارائه مجوز برای اجرای پروژه توسعه میدان نفتی سهراب در حوضچه شماره یک، گام تازه‌ای در این مسیر برداشته است. این حوضچه، تنها راه ورود آب از سد کرخه به تالاب محسوب می‌شود و هرگونه آسیب در این منطقه، می‌تواند پیامدهای جبران‌ناپذیری برای کل تالاب داشته باشد.

فعالان محیط زیست بر این باورند که تصمیم‌گیری‌ها نباید تنها بر پایه میزان نفت قابل استحصال باشد، بلکه باید ظرفیت اکولوژیک باقی‌مانده و اثرات تجمعی فعالیت‌های نفتی و تغییرات اقلیمی به دقت سنجیده شود.

دیدگاه منتقدان: پایش بدون دسترسی، پایش نیست

در نشست‌های اخیر جامعه مدنی، صداهای منتقد با تاکید بر چند محور اصلی، نسبت به آینده هورالعظیم هشدار دادند:

• عدم نظارت مستقل: محدودیت‌های ورود کارشناسان محیط زیست به مناطق نفتی، امکان پایش واقعی را از بین می‌برد.
• نابودی معیشت: تالاب ستون فقرات اقتصادی جوامع محلی از جمله صیادان، دامداران و حصیربافان است.
• پیامدهای بهداشتی: افزایش بیماری‌های تنفسی و نگرانی از اثرات زیستی فعالیت‌های نفتی در منطقه.
• تنوع زیستی: ورود گونه‌های مهاجم مانند ماهی تیلاپیا و تهدید گونه‌های بومی.

دیدگاه مسئولان: مدیریت منابع آب و توسعه نفت

در مقابل، نمایندگان بخش دولتی و صنعت نفت، ضمن پذیرش برخی چالش‌ها، بر ضرورت توازن میان توسعه و حفاظت تاکید دارند. مدیران شرکت‌های نفتی معتقدند که مشکلات تالاب تنها ناشی از فعالیت‌های آن‌ها نیست و عوامل دیگری نظیر تغییرات اقلیمی و مدیریت نادرست حقابه در بالادست نیز نقش دارند.

نتیجه‌گیری و چشم‌انداز آینده

بحران هورالعظیم در نقطه عطفی قرار دارد که در آن میان نیازهای استراتژیک انرژی و ضرورت‌های بقای محیط زیست، تعادلی دشوار باید برقرار شود. بدون مدیریت مشارکتی و شفافیت در ارزیابی‌های اجتماعی و زیست‌محیطی، توسعه میدان سهراب می‌تواند به قیمت از دست رفتن میراثی جهانی تمام شود.