کشف ۱۱۴ میلیون تن اورانیوم و عناصر نادر در عربستان؛ تغییر موازنه قدرت معدنی

کشف ذخایر عظیم اورانیوم و عناصر نادر خاکی در منطقه مدینه، عربستان سعودی را در آستانه تبدیل شدن به یک قدرت نوظهور در بازار جهانی مواد معدنی قرار داده است. این اکتشاف بزرگ می‌تواند معادلات قدرت میان چین و آمریکا را در حوزه تأمین زنجیره فلزات استراتژیک تغییر دهد.

جزئیات کشف ذخایر عظیم در پروژه جبل صاید

عبدالعزیز بن سلمان، وزیر انرژی عربستان، در جریان کنفرانس آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در وین، از شناسایی ۱۱۴ میلیون تن سنگ‌معدن در پروژه جبل صاید خبر داد. این منطقه که توسط شرکت «معادن» مدیریت می‌شود، حاوی غلظت‌های قابل توجهی از عناصر نادر خاکی سنگین و اورانیوم طبیعی است.

عناصر نادر خاکی شامل ۱۷ فلز حیاتی هستند که در تولیدات زیر نقش کلیدی دارند:

• قطعات پیشرفته الکترونیکی
• باتری و موتور خودروهای برقی
• توربین‌های بادی و تجهیزات انرژی تجدیدپذیر
• سامانه‌های هدایت موشک و رادارهای نظامی

رقابت میان واشنگتن و پکن بر سر منابع معدنی

در حالی که چین در حال حاضر با تسلط بر ۶۰ درصد از استخراج و ۹۱ درصد از پالایش جهانی عناصر نادر خاکی، بازار را در کنترل دارد، عربستان با این کشف خود به دنبال ایجاد یک جایگزین استراتژیک است. ریاض قصد دارد با جذب سرمایه‌گذاری‌های متقابل از سوی آمریکا و چین، بخش معدنی خود را به موتور محرکه اقتصاد تبدیل کند.

"ثروت‌های معدنی دست‌نخورده عربستان حدود ۲۵۰۰ میلیارد دلار برآورد شده است که هدف‌گذاری ما، رسیدن به ۷۵ میلیارد دلار سهم از تولید ناخالص داخلی در این بخش است."

همکاری‌های هسته‌ای و نقش آمریکا در توسعه اورانیوم

پروژه توسعه اورانیوم در عربستان با همکاری‌های فنی آمریکا پیوند خورده است. قراردادهای اخیر میان شرکت «معادن» و شرکت آمریکایی «ام‌پی‌متریالز» برای احداث تأسیسات جداسازی عناصر نادر، نشان‌دهنده این همکاری است. همچنین، توافق ۳۰ ساله هسته‌ای میان ریاض و واشنگتن، مسیر را برای ارزیابی اقتصادی غنی‌سازی خانگی هموار کرده است.

با این حال، این مسیر با چالش‌های سیاسی همراه است؛ چرا که دولت آمریکا اجرای کامل این توافقات را مشروط به عادی‌سازی روابط عربستان با اسرائیل و پیوستن به توافقات ابراهیم دانسته است.

شفافیت در برنامه هسته‌ای ریاض

وزیر انرژی عربستان با تأکید بر پایبندی به معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (NPT)، اعلام کرد که فعالیت‌های هسته‌ای این کشور کاملاً شفاف و تحت نظارت آژانس بین‌المللی انرژی اتمی خواهد بود. او با کنایه به برنامه‌های پنهانی سایر کشورها، تأکید کرد که عربستان فعالیت‌های خود را در خفا یا در تأسیسات مخفی دنبال نمی‌کند.

در نهایت، این کشف بزرگ می‌تواند عربستان را از یک صادرکننده سنتی نفت، به یک بازیگر کلیدی در زنجیره ارزش فناوری‌های نوین و انرژی‌های هسته‌ای تبدیل کند.