بحران در بازار مسکن؛ جهش ۱۰۰ درصدی قیمت مصالح و کاهش توان خرید مردم

بحران در بازار مسکن ایران با افزایش بی‌سابقه هزینه‌های ساخت و کاهش قدرت خرید شهروندان، وارد مرحله جدیدی شده است که مدیریت آن را به چالش بزرگ سیاست‌گذاران تبدیل کرده است.

جهش قیمت مصالح و کاهش توان خرید مسکن

معاون وزیر راه و شهرسازی در بررسی وضعیت فعلی اعلام کرد که قیمت مصالح ساختمانی در سال جاری با جهشی فراتر از ۱۰۰ درصد مواجه شده است. این افزایش ناگهانی هزینه‌ها، مستقیماً بر قیمت نهایی واحدهای مسکونی تأثیر گذاشته و دسترسی مردم به خانه را دشوارتر کرده است.

بر اساس اظهارات مقامات مسئول، مسئله اصلی تنها در میزان عرضه نیست؛ بلکه کاهش مستمر درآمد خانوارها باعث ایجاد ناترازی عمیق میان عرضه و توان مالی مردم شده است. این وضعیت در کلان‌شهرها و به‌ویژه پایتخت به دلیل مهاجرت‌های اقتصادی، شدت بیشتری یافته است.

تحلیل روند سرمایه‌گذاری و وضعیت پروژه‌ها

روندهای بازار نشان می‌دهد که در حالی که تمایل به سرمایه‌گذاری در ساختمان‌های نوساز کاهش یافته، شاهد افزایش فعالیت در پروژه‌های نیمه‌تمام هستیم. آمارها حاکی از آن است که:

• در سال ۱۴۰۳، رکورد ۱۱ ساله در صدور پروانه‌های ساختمانی با ۵۲۳ هزار واحد شکسته شد.
• در سال ۱۴۰۴، گرایش به سرمایه‌گذاری در بخش ساختمان تحت تأثیر تحولات کاهش یافت.
• بخش ساختمان در سال گذشته با رشد ناچیز ۱.۴ درصدی روبرو بوده است.

دولت نیز با هدف رفع چالش‌های پیشین، بر تعیین تکلیف پروژه‌های مسکن حمایتی تمرکز کرده است. از میان ۸۵۰ هزار واحد تعهد شده، حدود ۶۰۰ هزار واحد هنوز وارد فاز اجرایی نشده‌اند که رسیدگی به آن‌ها در دستور کار جدی قرار دارد.

شناسایی خانه‌های خالی و سیاست‌های مالیاتی

در راستای مدیریت بازار، شناسایی واحدهای مسکونی بلااستفاده اهمیت ویژه‌ای یافته است. طبق گزارش‌های رسمی:

این اطلاعات برای اعمال قوانین مالیاتی به سازمان امور مالیاتی ارسال می‌شود. همچنین دولت قصد دارد با جایگزینی اراضی و املاک، بخشی از آورده نقدی متقاضیان دهک‌های پایین را تأمین کند تا فشار مالی بر خانواده‌ها کاهش یابد.

نتیجه‌گیری و چشم‌انداز آینده

بحران فعلی بازار مسکن نیازمند رویکردهای متنوع و محلی‌محور است. با توجه به رشد خانواده‌های کوچک در دهه‌های آینده و ناترازی‌های موجود، تمرکز بر استفاده هوشمندانه از زمین و حمایت از بخش خصوصی، کلید اصلی عبور از این وضعیت بحرانی خواهد بود.