لزوم ایجاد دو پنجره ارزی برای عبور از بحران اقتصادی توسط داود منظور

داود منظور، رئیس پیشین سازمان برنامه و بودجه، با تأکید بر پیچیدگی‌های فعلی اقتصاد ایران، پیشنهاد کرد برای عبور از شرایط اضطراری، سیاست‌های ارزی کشور باید در قالب دو پنجره مجزا بازتعریف شوند.

چرا سیاست تک‌نرخی ارز در حال حاضر امکان‌پذیر نیست؟

به گفته معاون سابق رئیس‌جمهور، در شرایط فعلی که کشور با محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها و چالش‌های انتقال پول مواجه است، اجرای سیاست تک‌نرخی ارز ریسک بسیار بالایی دارد. وی معتقد است تقاضای سفته‌بازانه و فرار سرمایه، شرایط را برای یکپارچه‌سازی نرخ ارز نامناسب ساخته است.

منظور با اشاره به آمارهای تورمی، هشدار داد که حذف حمایت‌های ارزی می‌تواند منجر به شوک‌های قیمتی جبران‌ناپذیری شود:

• تورم نقطه‌به‌نقطه در بخش کالا: حدود ۱۵۰ درصد
• تورم سالانه کل اقتصاد: حدود ۷۰ درصد

پنجره اول: تأمین کالاهای اساسی با ارز ترجیحی

اولین بخش از پیشنهاد وی، اختصاص ارز ترجیحی برای تأمین اقلام حیاتی جامعه است. این پنجره باید شامل موارد زیر باشد:

وی تأکید کرد که در این مسیر، نظارت دقیق بر زنجیره تأمین از ابتدا تا انتهای فرآیند برای جلوگیری از سوءاستفاده و رسیدن کالا به دست مردم با قیمت مناسب، حیاتی است.

پنجره دوم: تسهیل تعاملات تجاری و بازگشت ارز

پنجره دوم باید بستری برای تعامل مستقیم میان صادرکنندگان و واردکنندگان کالاهای غیر اساسی ایجاد کند. هدف از این سازوکار، حفظ جریان ارز در داخل کشور است.

«باید نظامی ایجاد کنیم که صادرکنندگان و واردکنندگان بتوانند با نرخ مورد توافق خود، ارز حاصل از صادرات را به چرخه اقتصاد ملی بازگردانند بدون اینکه تولید دچار اختلال شود.»

در این مدل، دولت نقش مداخله‌گر کمتری در تعیین نرخ خواهد داشت و اجازه می‌دهد بخش‌های تولیدی و تجاری بر اساس نیاز واقعی خود و با توافق طرفین، معاملات را انجام دهند.

در نهایت، منظور معتقد است که مدیریت هوشمندانه نظام ارزی از طریق این دو مسیر، می‌تواند چالش‌های معیشتی را کاهش داده و از بروز بحران‌های اقتصادی بیشتر جلوگیری کند.