بریکس؛ از ائتلاف سیاسی تا شکل‌گیری نظم مالی چندقطبی جهان

بریکس در آستانه تحولی بنیادین قرار دارد که می‌تواند از یک ائتلاف سیاسی ساده به یک ستون اصلی در نظم مالی چندقطبی جهان تبدیل شود. با گسترش عضویت و تقویت زیرساخت‌های بانکی، این گروه در حال بازتعریف قدرت اقتصادی در برابر نظام‌های سنتی است.

وزن اقتصادی بریکس در تراز جهانی

اجلاس هجدهم بریکس در دهلی‌نو نشان داد که این گروه دیگر یک تشکل حاشیه‌ای نیست. با حضور ۱۱ کشور عضو، این ائتلاف اکنون با قدرت‌هایی نظیر گروه ۷ (G7) رقابت می‌کند. ارقام نشان‌دهنده تسلط گسترده اعضا بر شاخص‌های کلیدی است:

این داده‌ها ثابت می‌کند که بریکس به یکی از مراکز کانونی اقتصاد جهانی تبدیل شده است.

استراتژی جایگزینی دلار و قدرت زیرساخت‌ها

بحث پیرامون ایجاد یک ارز واحد، فراتر از شعارهای رسانه‌ای، نیازمند واقع‌گرایی است. به جای حذف کامل دلار، تمرکز بر کاهش اجبار به استفاده از آن از طریق تجارت با ارزهای ملی و اتصال سیستم‌های پرداخت، راهبردی عملی‌تر به نظر می‌رسد.

قدرت واقعی این گروه در زیرساخت‌های بانکی نهفته است. برای نمونه، سیستم‌های پرداختی مانند UPI در هند و Pix در برزیل، حجم تراکنش‌های میلیاردی را به ثبت رسانده‌اند که نشان‌دهنده آمادگی زیرساختی برای یک شبکه مالی عظیم است.

"اگر بریکس بتواند یک شبکه کارآمد پرداخت و تسویه ایجاد کند و منابع NDB را به پروژه‌های واقعی هدایت نماید، ساختار اقتصادی جدیدی شکل خواهد گرفت."

چالش‌های سیاسی و فرصت‌های پیش روی ایران

با وجود پتانسیل‌های عظیم، اختلافات ژئوپلیتیکی میان اعضا، از جمله رقابت‌های چین و هند، می‌تواند مانع پیشرفت باشد. بریکس زمانی به ثبات می‌رسد که اقتصاد را بر سیاست مقدم بداند.

برای ایران، عضویت در این گروه یک فرصت ژئواقتصادی تاریخی محسوب می‌شود. ایران با بهره‌گیری از موقعیت ترانزیتی و ظرفیت‌های انرژی خود، می‌تواند از طریق موارد زیر رشد کند:

• توسعه روابط بانکی با اعضای جدید
• فعالیت در پروژه‌های زیرساختی بانک توسعه جدید (NDB)
• استفاده از کریدورهای حمل‌ونقل شمال-جنوب
• تجارت گسترده با ارزهای ملی

در نهایت، آینده بریکس در گرو عملکرد اقتصادی آن است. موفقیت این ائتلاف در گرو تبدیل شعارهای سیاسی به قراردادهای تجاری، جذب سرمایه و ایجاد گزینه‌های مالی متنوع در کنار نظام فعلی جهان خواهد بود.