ال‌نینو در ایران؛ هشدار وقوع سیلاب و فرصتی برای پر کردن سدها

با وقوع پدیده اقلیمی ال‌نینو، مقامات مسئول در وزارت نیرو تاکید کردند که این رویداد نباید صرفاً به عنوان پایان دوره خشکسالی نگریسته شود؛ بلکه باید با آمادگی کامل برای وقوع سیلاب‌های احتمالی و مدیریت هوشمندانه منابع آب مقابله کرد.

هشدار درباره پیامدهای پدیده ال‌نینو در منابع آب

حمیدرضا جانباز، معاون آب و آبفای وزارت نیرو، در نشست تخصصی اخیر تصریح کرد که مدیریت بحران در برابر ال‌نینو نیازمند یک رویکرد تطبیقی و سناریو‌محور است. وی تاکید کرد که سازمان هواشناسی با دقت بیشتری در حال پایش شرایط است و دستگاه‌های مدیریت بحران باید بر اساس هر دو سناریوی خوش‌بینانه و بدبینانه عمل کنند.

به گفته وی، تمرکز اصلی باید بر مهار سیلاب‌های احتمالی و افزایش ظرفیت مدیریت آب‌گرفتگی در مسیرهای اصلی باشد. وی افزود که شناسایی بازه‌های پرخطر در رودخانه‌ها و رفع انسداد در اطراف شهرها، از اقدامات روتین و ضروری در سال‌های اخیر بوده است.

تبدیل سیلاب به فرصتی برای ذخیره‌سازی آب

یکی از نکات کلیدی مطرح شده توسط معاون وزیر نیرو، نگاه مثبت به بارش‌های آتی در مناطق استراتژیک مانند زاگرس و حوضه‌های کارون و کرخه بود. وی خاطرنشان کرد:

«با توجه به اینکه در انتهای سال آبی هستیم، بارش‌های ناشی از ال‌نینو می‌تواند فرصتی طلایی برای پر کردن مخازن سدها و تأمین نیازهای شرب، کشاورزی و تولید برق‌آبی در فصل سرد باشد.»

با این حال، این فرصت تنها در صورتی محقق می‌شود که مدیریت صحیح و پیش‌بینی‌های دقیق از وقوع مخاطرات همزمان با بهره‌برداری از منابع جلوگیری کند.

تحلیل آماری از سیلاب‌های بزرگ کشور

داوود کامگار، مدیرعامل شرکت توسعه منابع آب و نیرو، با ارائه داده‌های علمی، ضرورت تغییر پارادایم مدیریت از رویکرد سازه‌ای به رویکرد پیش‌بینانه و داده‌محور را ضروری دانست. طبق بررسی‌های انجام شده، آمار سیلاب‌ها در سال‌های ال‌نینو به شرح زیر است:

این داده‌ها نشان می‌دهند که تغییرات اقلیمی و پدیده ال‌نینو، رژیم رودخانه‌ها را پیچیده کرده و نیاز به تکمیل مخازن بزرگ برای کنترل سیلاب و ذخیره آب را دوچندان کرده است.

جمع‌بندی و چشم‌انداز مدیریت منابع آب

در نهایت، مدیریت اثرات ال‌نینو در ایران نیازمند هماهنگی گسترده بین وزارت نیرو، کشاورزی و راه و شهرسازی است. هدف نهایی، استفاده از بارش‌های حدی برای جبران کمبودهای آبی و تولید انرژی، در عین حفظ امنیت جان و مال شهروندان در مناطق پایین‌دست رودخانه‌ها است.