بحران امنیت انرژی؛ چالش جدید محمد بن سلمان در تنگه‌های باب‌المندب و هرمز

بحران در مسیرهای استراتژیک انرژی، هم‌زمان با پیشروی نیروهای حوثی در دریای سرخ و تنش‌های دریایی در تنگه هرمز، امنیت صادرات نفت عربستان سعودی را با چالش‌های بی‌سابقه‌ای روبه‌رو کرده است. این وضعیت، وابستگی ریاض به حمایت‌های نظامی ایالات متحده را تحت فشار قرار داده و معادلات قدرت در منطقه را تغییر داده است.

آزمون امنیتی و اقتصادی محمد بن سلمان

گزارش‌های منتشر شده حاکی از آن است که محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، در تلاش است تا با جلب حمایت واشنگتن، از پیشروی حوثی‌ها در امتداد ساحل یمن جلوگیری کند. حوثی‌ها با نزدیک شدن به تنگه باب‌المندب، مسیری حیاتی برای انتقال نفت عربستان را هدف قرار داده‌اند. این گروه همچنین با حملات پهپادی و موشکی، تأسیسات انرژی در جنوب عربستان را هدف قرار داده‌اند.

در سوی دیگر، حملات گروه‌های شبه‌نظامی در عراق نیز ریاض را ناچار به تعطیلی یکی از خطوط لوله حیاتی انتقال نفت کرده است. این فشار دوگانه، از شمال و جنوب، امنیت انرژی این کشور را در هاله‌ای از ابهام قرار داده است.

واکنش‌های بین‌المللی و بی‌تفاوتی واشنگتن

برخلاف انتظارات ریاض، واکنش دونالد ترامپ به تهدیدات حوثی‌ها آرام و حتی بی‌تفاوت توصیف شده است. ترامپ با ادعای اینکه حوثی‌ها تمایلی به جنگ مستقیم با ایالات متحده ندارند، عملاً از اقدامات نظامی گسترده خودداری کرده است. این رویکرد، باعث شده تا عربستان با احساس بی‌اعتمادی نسبت به چتر حمایتی آمریکا مواجه شود.

«عربستان امروز با چالش‌های بسیار گسترده‌تری نسبت به سال ۲۰۱۸ روبروست؛ این یک آزمون همه‌جانبه برای رهبری داخلی و امنیت اقتصادی محمد بن سلمان است.»

تأثیر بحران بر صادرات نفت و بازار جهانی

بحران‌های فعلی در تنگه هرمز و باب‌المندب، تأثیرات شدیدی بر حجم تولید و صادرات نفت عربستان داشته است. داده‌های سازمان اوپک نشان می‌دهد که تولید این کشور در ماه اوت به ۶.۲ میلیون بشکه در روز رسیده که پایین‌ترین سطح در ۳۶ سال گذشته است.

تحلیلگران معتقدند با محدود شدن مسیرهای سنتی، پالایشگاه‌های بزرگ در ساحل غربی عربستان با کاهش تولید مواجه خواهند شد. شرکت آرامکو برای جبران این کمبود، ممکن است ناچار به افزایش صادرات از مسیر تنگه هرمز شود که این اقدام ریسک برخورد با نیروهای منطقه‌ای را به همراه دارد.

نتیجه‌گیری

در نهایت، هم‌زمانی تهدیدات در باب‌المندب و هرمز، عربستان را در موقعیتی دشوار قرار داده است که هم امنیت ملی و هم برنامه‌های توسعه اقتصادی خود را با خطر مواجه می‌بیند. موفقیت یا شکست محمد بن سلمان در مدیریت این بحران، می‌تواند آینده نقش‌آفرینی ریاض در اقتصاد جهانی را تعیین کند.