خودروهای فرسوده؛ عامل اتلاف ۴۰ درصد بنزین کشور و بحران ناترازی سوخت

چالش بزرگ ناترازی سوخت در ایران

ناوگان حمل‌ونقل فرسوده کشور به یکی از اصلی‌ترین عوامل اتلاف انرژی و افزایش هزینه‌های اقتصادی تبدیل شده است. خودروهای فرسوده و موتورسیکلت‌های قدیمی با افت راندمان فنی، سهم بسیار بزرگی از مصرف بنزین ملی را به خود اختصاص داده‌اند که علاوه بر فشار بر بودجه، باعث تشدید آلودگی هوا نیز می‌شود.

آمار تکان‌دهنده مصرف بنزین توسط ناوگان قدیمی

بر اساس داده‌های موجود، حدود ۱۴ میلیون دستگاه خودروی سواری و موتورسیکلت فرسوده در کشور تردد می‌کنند. این حجم از وسایل نقلیه سالانه نزدیک به ۲۰ میلیارد لیتر بنزین مصرف می‌کنند که معادل ۴۰ درصد از کل مصرف روزانه کشور است.

در این میان، میزان آلایندگی هر یک از موتورسیکلت‌های کاربوراتی بسیار بالا بوده و معادل آلایندگی هفت دستگاه خودرو برآورد می‌شود.

فرصت‌های طلایی در طرح اسقاط و نوسازی

مدیر ستاد نوسازی ناوگان و اسقاط خودرو اعلام کرده است که نوسازی هدفمند می‌تواند راهکاری سریع برای مهار ناترازی سوخت باشد. اگر تنها یک میلیون خودروی سواری فرسوده جایگزین شوند، سالانه ۱.۲ میلیارد لیتر و در صورت جایگزینی ۴ میلیون موتورسیکلت، ۲.۱ میلیارد لیتر دیگر در مصرف سوخت صرفه‌جویی خواهد شد.

«نوسازی ناوگان فرسوده تنها یک اقدام حمل‌ونقلی نیست، بلکه یک پروژه ملی برای مدیریت انرژی و کاهش هزینه‌های تامین سوخت است.»

علاوه بر کاهش مصرف بنزین، فرآیند اسقاط خودرو ارزش اقتصادی بالایی نیز دارد. در سه سال اخیر، اسقاط خودروها منجر به بازگشت ۴۴۰ هزار تن مواد اولیه به چرخه تولید شده که ارزش آن بیش از ۲۰ هزار میلیارد تومان برآورد می‌شود.

نتیجه‌گیری و چشم‌انداز آینده

برای مقابله با بحران مصرف سوخت، سیاست‌گذاری‌ها باید بر تسهیل فرآیند اسقاط و تامین مالی برای جایگزینی با خودروهای کم‌مصرف و برقی متمرکز شود. نوسازی ۵ میلیون دستگاه از ناوگان می‌تواند سالانه ۳.۳ میلیارد لیتر در مصرف بنزین صرفه‌جویی ایجاد کند.