هشدار اقتصاددان از حرکت به سمت اقتصاد بقا و فقر تدریجی خانوارهای شاغل

تورم مزمن در اقتصاد ایران به وضعیت ایجاد نوعی «فقیرشدن تدریجی خانوارهای شاغل» منجر گشته است که می‌تواند جامعه را به سمت اقتصاد بقا سوق دهد.

تحلیل روند فرسایش قدرت خرید در میان طبقه متوسط

وحید شقاقی‌شهری اقتصاددان، با بررسی ساختار مالی خانوارها، بیان می‌دارد که تداوم نرخ‌های بالای قیمت در سال‌های اخیر، باعث شده بخشی از افرادی که دارای اشتغال و دارایی هستند، توان تأمین هزینه‌های غیر ضروری و حتی برخی نیازهای پایه مانند درمان و آموزش را از دست بدهند.

او تأکید می‌کند که داشتن مسکن و خودرو لزوماً به معنای داشتن رفاه جاری نیست؛ زیرا این دارایی‌ها ممکن است غیر نقدشونده باشند و خود هزینه‌های نگهداری و استهلاک اضافه‌ای به بودجه خانوار تحمیل کنند.

از حذف تفریح تا تضعیف سرمایه‌های انسانی

تغییر در الگوی مصرف خانوارها نشان دهنده آغاز سقوط به سطح پایین‌تر است. در ابتدا، هزینه‌های مرتبط با سفر و تفریح و رستوران حذف می‌شوند، اما اگر این روند ادامه یابد، آسیب به بخش‌های حیاتی مانند مراقبت‌های پزشکی پیشگیرانه و تعمیرات اساسی می‌رسد.

«حذف هزینه‌ها در کوتاه‌مدت ممکن است به مدیریت بودجه کمک کند، اما در بلندمدت، با تعویق درمان یا آموزش، هزینه‌های بسیار سنگین‌تری به آینده تحمیل می‌کند.»

مفهوم «اقتصاد بقا» و خطر نابودی پس‌انداز

وقتی پس‌انداز از سبد مالی خانوار حذف شود، آن‌ها در مقابل هر شوک اقتصادی یا هزینه پیش‌بینی نشده‌ای (مانند خرابی خودرو یا بیماری) بسیار آسیب‌پذیر خواهند بود.

این وضعیت که به اقتصاد بقا مشهور است، به معنای آن است که درآمد دیگر ابزاری برای ارتقای کیفیت زندگی یا سرمایه‌گذاری در آینده نیست، بلکه تنها برای جلوگیری از سقوط به فقر و حفظ حداقل‌های بقاء به کار می رود.