شکست بانک سیلیکون ولی؛ نتیجه بی‌تحرکی ناظران به دلیل ترس از ریسک

گزارش‌های جدید منتشر شده نشان می‌دهند که شکست بانک سیلیکون ولی (Silicon Valley Bank) بیش از آنکه ناشی از فشار رسانه‌های اجتماعی باشد، نتیجه بی‌дейاکتی و فرهنگ ریسک‌گریزی در نهادهای نظارتی ایالات متحده بوده است. بررسی‌های مستقل فاش کرده که ناظران از سال‌ها قبل نسبت به آسیب‌پذیری‌های حیاتی این بانک آگاه بوده‌اند، اما از ترس اشتباه کردن، از انجام هرگونه اقدام قاطع خودداری کرده‌اند.

ریسک‌گریزی؛ عامل اصلی سقوط بانک سیلیکون ولی

بر اساس بررسی انجام شده توسط گروه مشاور استارلینگ، فرهنگ حاکم بر نهادهای نظارتی باعث شد تا دومین بزرگ‌ترین شکست بانکی در تاریخ آمریکا، به شکلی کند و پیش‌بینی‌پذیر رخ دهد. ناظران فدرال رزرو با وجود شناسایی نقاط ضعف مرگبار این بانک، از اتخاذ تصمیمات حساس خودداری کردند تا مبادا در صورت نادرست بودن تصمیم، با مسئولیت‌های حرفه‌ای روبرو شوند.

«ما مستقیماً با این مشکل فرهنگی مقابله می‌کنیم. بررسی‌ها نشان داد بسیاری از کارکنان احساس می‌کنند از نظر شخصی، بی‌تحرکی بسیار امن‌تر از ریسک کردن برای انجام یک اقدام ممکن است اشتباه باشد.» — میشل بومن، نایب رئیس نظارتی فدرال رزرو

نقش شبکه‌های اجتماعی در فرار سرمایه

برخلاف باورهای رایج که شبکه‌های اجتماعی را عامل اصلی فرار سپرده‌ها از بانک سیلیکون ولی می‌دانستند، تحلیل‌های جدید نتایج متفاوتی را نشان می‌دهد. داده‌های استخراج شده توسط موسسه چارلز ریور نشان می‌دهد که:

• شبکه‌های اجتماعی نه عامل شروع فرار سرمایه بودند و نه سرعت آن را افزایش دادند.
• حدود ۹۶ درصد از گفتگوهای شبکه‌های اجتماعی درباره این بحران، زمانی رخ داده که سقوط بانک عملاً غیرقابل بازگشت شده بود.

ریشه‌های بحران و اشتباهات استراتژیک

بانک مذکور که تمرکز اصلی آن بر استارتاپ‌های فناوری و شرکت‌های سرمایه‌گذاری بود، سرمایه‌های کلان خود را در اوراق قرضه بلندمدت با بازدهی پایین سرمایه‌گذاری کرده بود. با افزایش شدید نرخ بهره توسط فدرال رزرو در سال‌های ۲۰۲۲ و ۲۰۲۳، ارزش این دارایی‌ها به شدت کاهش یافت و این موضوع باعث شد تا بانک برای پاسخگویی به درخواست برداشت سپرده‌ها، مجبور به فروش دارایی‌ها با ضرر سنگین شود.

اصلاحات ساختاری در نظام نظارتی

در پی این گزارش، میشل بومن اعلام کرد که فرآیندهای نظارتی بازنگری خواهند شد. تیم‌های بازرسی از این پس باید گزارش‌های ماهانه مستقیمی به مدیران ارشد ارائه دهند تا هرگونه تردید یا نگرانی در مورد آسیب‌پذیری‌های بانکی، بدون درنگ به سطوح بالاتر منتقل شود. هدف از این تغییرات، ایجاد یک سیستم بانکی مقاوم و شفاف است که در آن ناظران از مسئولیت‌پذیری و قدرت اقدام سریع برخوردار باشند.

در نهایت، گزارش مذکور تأکید می‌کند که شکست بانک سیلیکون ولی یک حادثه غیرقابل پیش‌بینی نبود، بلکه نتیجه مستقیم عدم اقدام به موقع از سوی نهادهایی بود که وظیفه پایش ریسک‌های سیستم بانکی را بر عهده داشتند.