آندری زویاگینتسه؛ کارگردان برنده جایزه کن، عامل خارجی شناخته شد

مقامات روسیه در اقدامی جدید، آندری زویاگینتسه، کارگردان برجسته و برنده جایزه کن را به عنوان «عامل خارجی» معرفی کردند. این تصمیم در پی انتقادات مستقیم این هنرمند از روند جنگ در اوکراین و مواضع رسمی مسکو اتخاذ شده است.

چرا آندری زویاگینتسه عامل خارجی شناخته شد؟

وزارت دادگستری روسیه روز جمعه با صدور بیانیه‌ای، زویاگینتسه را متهم کرد که اقدام به انتشار اطلاعات نادرست درباره تصمیمات مقامات دولتی و سیاست‌های فدرال روسیه می‌نماید. مقامات مسکو مدعی هستند که وی با عوامل خارجی در ارتباط بوده و در خارج از مرزهای روسیه اقامت دارد.

این کارگردان ۶۲ ساله که از زمان پاندمی کرونا از روسیه خارج شده است، اخیراً با فیلم «مینوتار» موفق به کسب جایزه بزرگ جشنواره فیلم کن در سال ۲۰۲۶ شد. در سخنرانی پذیرش این جایزه، او با اشاره به رنج‌های جنگ گفت:

پیامدهای قانونی برچسب عامل خارجی

در سیستم حقوقی روسیه، قرار گرفتن تحت عنوان «عامل خارجی» پیامدهای سنگینی برای افراد به همراه دارد. این برچسب که اغلب با اتهام جاسوسی همراه است، شامل موارد زیر می‌شود:

• محدودیت‌های شدید در درآمدهای مالی و فعالیت‌های اقتصادی
• ممنوعیت تصدی پست‌های دولتی و عمومی
• الزام به ثبت تمامی فعالیت‌ها نزد مقامات دولتی
• اجبار به درج هشدار در تمامی منتشرات و شبکه‌های اجتماعی

پیشینه هنری و فضای سیاسی روسیه

زویاگینتسه که با آثاری چون «بازگشت» و «لویاتان» شناخته می‌شود، اکنون به جمع چهره‌های مشهوری پیوست که توسط مسکو تحت فشار قرار گرفته‌اند. پیش از این نیز نویسنده بوریس آکونین و موسیقی‌دان بوریس گربنشیکوف با برچسب عامل خارجی مواجه شده بودند.

در حالی که روسیه آمار دقیق تلفات جنگ را پنهان نگه می‌دارد، برآوردها از کشته‌شدگان نظامی روسیه در چهار سال اخیر بین ۲۰۰ هزار تا نیم میلیون نفر متغیر است. این فضای تنش‌آلود، فضای آزادی بیان را برای هنرمندان در روسیه به شدت محدود کرده است.

نتیجه‌گیری: اعلام وضعیت عامل خارجی برای آندری زویاگینتسه، نشان‌دهنده تشدید فشار بر هنرمندان منتقد در روسیه و تلاش کرملین برای کنترل روایت‌های رسانه‌ای درباره جنگ اوکراین است.