وضعیت ذخایر سدها و احتمال ۴۴ درصدی وقوع پدیده ال‌نینو در ایران

وضعیت ذخایر منابع آبی کشور در حالی با چالش‌های جدی مواجه است که میزان پر بودن مخازن سدها به زیر نیم‌مقدار رسیده و احتمال وقوع پدیده اقلیمی ال‌نینو در سال آبی پیش‌رو، نگرانی‌های مدیریت منابع آب را افزایش داده است.

تحلیل احتمال وقوع ال‌نینو و اثرات اقلیمی

بر اساس آخرین داده‌های اقلیمی، احتمال وقوع پدیده ال‌نینو حدود ۴۴ درصد برآورد شده است. اگرچه این رقم نشان‌دهنده احتمال قابل توجهی است، اما کارشناسان تأکید می‌کنند که نمی‌توان با قطعیت درباره تأثیر نهایی این پدیده بر میزان بارش‌های کشور اظهار نظر کرد.

در سوابق اقلیمی ایران، وقوع این پدیده همواره با دو سناریوی متفاوت همراه بوده است:

• افزایش میزان بارش‌ها و ورودی منابع آب در دوره‌های مشخص.
• کاهش مقادیر بارش و ورود آب به مخازن در سال‌های دیگر.

این عدم قطعیت به دلیل تداخل الگوهای اقلیمی بزرگ با پدیده‌های دورپیوندی در مقیاس جهانی است.

وضعیت ذخایر مخازن سدها در مناطق مختلف

در حال حاضر، تنها ۴۸ درصد از مخازن سدها در کشور پر هستند. اگرچه این میزان برای این مقطع زمانی از سال، در مجموع عدد مناسبی تلقی می‌شود، اما باید توجه داشت که روند کاهش ذخایر از اواسط فصل بهار به دلیل آغاز فصل مصرف، یک چرخه طبیعی است.

استراتژی مدیریت تطبیقی منابع آب

مدیریت منابع آب در ایران بر پایه رویکرد مدیریت تطبیقی استوار است. این یعنی تصمیمات مدیریتی و نحوه بهره‌برداری از مخازن، مدام با آخرین داده‌های اقلیمی به‌روزرسانی می‌شود.

"در صورت تحقق سناریوی پربارشی، فضای لازم برای ذخیره‌سازی فراهم شده است، اما در صورت عدم تحقق، برنامه‌های جایگزین برای حداکثر استفاده از حجم موجود در دستور کار قرار دارد."

هدف نهایی این است که مدیریت مخازن با توجه به تفاوت‌های منطقه‌ای و شرایط آب‌وهوایی هر استان، به شکلی دقیق و منعطف انجام شود.

نتیجه‌گیری: با وجود احتمال ۴۴ درصدی وقوع ال‌نینو، مدیریت منابع آب کشور باید با حفظ آمادگی برای هر دو سناریوی کم‌آبی و پربارشی، به مدیریت هوشمندانه ذخایر سدها ادامه دهد.