هشدار اتاق تهران درباره ضوابط جدید هوش مصنوعی؛ خطر انحصار و حذف استارتاپ‌ها

اتاق بازرگانی تهران با ابراز نگرانی عمیق نسبت به ضوابط جدید صدور پروانه ارائه‌دهنده خدمات هوش مصنوعی، خواستار توقف فوری اجرای این مصوبه شد. به نظر می‌رسد این مقررات جدید می‌تواند مسیر نوآوری را برای استارتاپ‌ها و شرکت‌های دانش‌بنیان مسدود کرده و بازار را به سمت انحصار بازیگران بزرگ سوق دهد.

موانع مالی سنگین؛ سدی در برابر نوآوری

یکی از اصلی‌ترین محورهای انتقاد اتاق تهران، الزامات مالی بسیار سنگین برای ورود به حوزه هوش مصنوعی است. طبق این مصوبه، تعیین کف مجاز سرمایه اولیه به میزان ۵۰۰ میلیارد ریال و توان پرداختی ۳۰۰ میلیارد ریالی، فشار اقتصادی بی‌سابقه بر کسب‌وکارهای کوچک و متوسط وارد می‌کند.

این نهاد اقتصادی معتقد است:

• تعدیل سالانه سرمایه بر اساس نرخ تورم، بار مالی را سنگین‌تر می‌کند.
• الزامات دریافت تضمین مالی، ورود نوآوران مستقل را غیرممکن می‌سازد.
• شرکت‌های دانش‌بنیان و گروه‌های دانشگاهی از چرخه رقابت حذف خواهند شد.

گستردگی غیرمنطقی دامنه مقرراتات

مصوبه جدید کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات، فراتر از زیرساخت‌های پردازشی، تمام زنجیره ارزش هوش مصنوعی را تحت پوشش قرار داده است. این دامنه شامل موارد زیر است:

اتاق تهران هشدار داده است که این تعمیم گسترده، ریسک سرمایه‌گذاری را در تمامی بخش‌های این فناوری افزایش می‌دهد.

خطر انحصار و ابهام در وضعیت فعالیت‌ها

با توجه به الزامات فنی و زیرساختی که عمدتاً متناسب با توان اپراتورهای بزرگ طراحی شده است، احتمال تمرکز بازار در دست چند شرکت بزرگ بسیار بالا است. علاوه بر این، عدم شفافیت درباره وضعیت شرکت‌هایی که فاقد پروانه AISP هستند، می‌تواند چالش‌های حقوقی و امنیتی گسترده‌ای ایجاد کند.

«خواهان توقف اجرای مصوبه تا زمان بررسی آثار اقتصادی و رقابتی آن و مشارکت فعال بخش خصوصی در بازنگری این ضوابط هستیم.»

نتیجه‌گیری و درخواست بازنگری

در نهایت، اتاق تهران با تأکید بر ضرورت تسهیل کسب‌وکار، خواستار انتقال این موضوع به شورای گفت‌وگوی دولت و بخش خصوصی شده است. هدف از این درخواست، تدوین چارچوبی متوازن است که ضمن تأمین امنیت، اجازه رشد و رقابت در اقتصاد دیجیتال را برای تمامی سطوح کسب‌وکار فراهم کند.