خروج عربستان از پروژه mBridge؛ تلاش چین برای جایگزینی نظام مالی دلار

عربستان سعودی در اقدامی که می‌تواند نشان‌دهنده پیچیدگی‌های روابط اقتصادی میان متحدان سنتی واشنگتن و پکن باشد، از مشارکت در پروژه mBridge خارج شد؛ طرحی که هدف آن ایجاد یک ساختار پرداخت فرامرزی نوین و کاهش وابستگی به نظام مالی مبتنی بر دلار است.

جزئیات خروج عربستان از پروژه mBridge

طبق گزارش منتشر شده توسط فایننشال تایمز، بانک مرکزی عربستان سعودی (SAMA) حضور خود را در پلتفرم mBridge متوقف کرده است. این پلتفرم که تحت رهبری چین در حال توسعه است، از فناوری بلاک‌چین برای تسهیل تراکنش‌های مستقیم میان بانک‌های مرکزی با استفاده از ارزهای دیجیتال ملی بهره می‌برد.

هدف اصلی این ابتکار، کاهش هزینه‌ها و زمان تراکنش‌های ارزی و در عین حال، کم‌رنگ کردن نقش دلار به عنوان ارز واسطه در تجارت جهانی است. این موضوع باعث نگرانی ایالات متحده شده است، زیرا این سیستم می‌تواند راهی برای دور زدن ساختارهای سنتی مانند سوئیفت (SWIFT) فراهم کند.

فشار سیاسی یا برنامه پیش‌بینی شده؟

در حالی که برخی تحلیلگران خروج ریاض را نتیجه فشار‌های سیاسی ایالات متحده می‌دانند، مقامات مربوطه با رد این ادعا، تأکید کرده‌اند که این اقدام بخشی از برنامه اولیه بانک مرکزی عربستان بوده است. طبق بیانیه رسمی SAMA، این بانک پس از تکمیل مرحله اثبات مفهوم (PoC) در مه ۲۰۲۵، از عضویت خود در این پروژه خارج شده است.

"مشارکت عربستان در این پروژه از ابتدا محدود بوده و خروج آن نباید منجر به تحلیل‌های گسترده و نادرست درباره فشارهای سیاسی شود."

با این حال، فضای سیاسی جهان بر سر این موضوع حساس است. مقامات آمریکایی پیش‌تر هشدار داده بودند که هرگونه تلاش برای ایجاد جایگزین‌های غیردلار می‌تواند با واکنش‌های اقتصادی شدید، از جمله تعرفه‌های سنگین، مواجه شود.

وضعیت فعلی مشارکت‌کنندگان در سیستم نوین

علیرغم خروج عربستان و بانک تسویه بین‌المللی (BIS)، سایر بازیگران اصلی همچنان در این پروژه حضور دارند. وضعیت مشارکت‌کنندگان فعلی به شرح زیر است:

نتیجه‌گیری

خروج عربستان از پروژه mBridge نشان‌دهنده تعادل دشوار میان بهره‌گیری از نوآوری‌های مالی بلاک‌چینی و حفظ روابط استراتژیک با ایالات متحده است. با این حال، حرکت به سمت سیستم‌های پرداخت غیردلار همچنان یکی از چالش‌های بزرگ در سیاست‌های پولی جهانی خواهد بود.