واکسن آنفلوانزا در ایران؛ بحران تأمین و جهش قیمت به مرز یک و نیم میلیون تومان

با نزدیک شدن به فصل سرما، چالش‌های همیشگی زنجیره تأمین دارو در ایران، بار دیگر خود را نشان داده است. در حالی که انتظار می‌رفت واکسن آنفلوانزا در داروخانه‌ها مستقر شود، سازمان غذا و دارو از تأخیر در توزیع و افزایش چشمگیر قیمت محموله‌های جدید خبر می‌دهد که نگرانی‌ها را در میان متخصصان و مصرف‌کنندگان دوچندان کرده است.

از ارز ترجیحی تا ارز بازار؛ مسیر پرپیچ‌وخم قیمت‌ها

تغییر سیاست‌های ارزی، عامل اصلی جهش قیمت‌های اخیر است. در سال‌های گذشته، واردات با سازوکارهای حمایتی انجام می‌شد، اما از سال ۱۴۰۴ با ورود به سیستم ارز بازار، قیمت‌ها تغییر کرد. برای درک بهتر این روند، نگاهی به تغییرات قیمت واکسن چهارظرفیتی می‌اندازیم:

این روند نشان می‌دهد که واکسن آنفلوانزا دیگر تنها یک کالای بهداشتی نیست، بلکه به کالایی وابسته به نوسانات ارزی تبدیل شده است.

توقف تولید داخلی و جست‌وجوی منابع جدید

در سال‌های گذشته، سیاست دولت بر افزایش سهم تولیدات داخلی برای کاهش وابستگی بود. با این حال، در سال جاری با توقف تولید داخلی، ظرفیت تأمین کشور به صفر رسیده است. در پاسخ به این خلاء، سازمان غذا و دارو اکنون در حال رایزنی برای تأمین محموله‌هایی از کشورهای چین و روسیه است.

"تلاش برای واردات واکسن‌های اروپایی مانند Vaxigrip و Influvac به دلیل مشکلات انتقال پول و شرایط جهانی با بن‌بست مواجه شده است."

علاوه بر این، محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها و دشواری‌های لجستیکی، فرآیند انتقال پول به تولیدکنندگان خارجی را با پیچیدگی‌های بی‌سابقه‌ای روبرو کرده است.

هشدار متخصصان درباره سلامت و بازار سیاه

داروسازان و انجمن‌های مرتبط نسبت به دو خطر بزرگ هشدار می‌دهند:

• از دست رفتن بازه طلایی: تأخیر در توزیع، اثربخشی واکسیناسیون را در فصل پاییز کاهش می‌دهد.
• نشت به بازار سیاه: فروش واکسن‌های قاچاق خارج از زنجیره سرد، سلامت مصرف‌کنندگان را به خطر می‌اندازد.

کارشناسان توصیه می‌کنند در صورت عدم دسترسی به واکسن رسمی، گروه‌های پرخطر حتماً از ماسک استفاده کنند تا از بروز ابتلا در روزهای پرریسک جلوگیری شود.

در مجموع، بحران فعلی واکسن آنفلوانزا ترکیبی از مشکلات ساختاری در تأمین ارز، توقف تولیدات داخلی و چالش‌های دیپلماتیک است که در نهایت فشار اقتصادی سنگینی را بر دوش خانواده‌های ایرانی قرار می‌دهد.