سواد رسانه‌ای در عصر هوش مصنوعی؛ ضرورت مهارت‌های راستی‌آزمایی برای مقابله با اخبار جعلی

در نشست تخصصی انجمن سواد رسانه‌ای ایران، کارشناسان بر ضرورت بازنگری در توانمندی‌های مخاطبان برای مقابله با چالش‌های ناشی از هوش مصنوعی و گسترش اخبار جعلی تأکید کردند.

چالش‌های سواد رسانه‌ای در عصر هوش مصنوعی

سید مرتضی موسویان، رئیس هیأت‌مدیره انجمن سواد رسانه‌ای ایران، در این نشست خاطرنشان کرد که ورود فناوری‌های نوین به چرخه تولید محتوا، قواعد سنتی رسانه‌ای را به کلی تغییر داده است. وی معتقد است امروزه مخاطبان با محتواهایی مواجه هستند که به واسطه هوش مصنوعی، بسیار واقع‌گرایانه و باورپذیر طراحی شده‌اند.

به گفته موسویان، مقابله با اطلاعات نادرست تنها از طریق محدودسازی محتوا میسر نیست، بلکه ارتقای مهارت‌های تحلیل و توانایی شناسایی منابع، کلید اصلی دفاع در برابر این موج است. او تأکید کرد که فعالان این حوزه باید خود را با ابزارهای جدید همگام کنند.

تفاوت اخبار جعلی با خطاهای رسانه‌ای

حمید ضیایی‌پرور، پژوهشگر حوزه هوش مصنوعی، در این نشست به تفکیک دقیق میان اشتباهات عادی رسانه‌ای و اخبار جعلی پرداخت. وی تصریح کرد که اخبار جعلی با هدف مشخصی همچون فریب، کلاهبرداری یا اعمال نفوذ تولید می‌شوند.

وی در ادامه به ویژگی‌های محتوای گمراه‌کننده اشاره کرد:

• استفاده از تیترهای اغواکننده و جذاب
• ادعاهای غیرقابل باور و استفاده از کلمات اغراق‌آمیز
• فقدان منابع معتبر و وجود خطاهای نگارشی
• هدف‌های متنوع از سود اقتصادی تا جنگ‌های رسانه‌ای

راهکارهای مقابله با اطلاعات نادرست

در بررسی ابزارهای مقابله، کارشناسان بر نقش دوگانه فناوری تأکید داشتند. اگرچه هوش مصنوعی می‌تواند در راستی‌آزمایی تصاویر و آمار کمک‌کننده باشد، اما نباید جایگزین بررسی‌های مستقل و انسانی شود.

خلاصه نکات کلیدی مطرح شده در نشست:

در نهایت، این نشست با هدف ایجاد شبکه‌ای از متخصصان و ارتقای دانش سواد رسانه‌ای در برابر تحولات سریع فناوری برگزار شد تا از آسیب‌های ناشی از رسانه‌های هوشمند پیشگیری شود.