شکست سیاست خارجی ترامپ در برابر چین؛ موازنه قدرت به نفع پکن تغییر کرد

شکست استراتژیک آمریکا در برابر چین؛ میراث بحث‌برانگیز ترامپ

تحلیل‌های جدید نشان می‌دهند که اگر مورخان آینده بخواهند دوره دوم ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ را ارزیابی کنند، احتمالاً شکست سیاست خارجی در قبال چین را به عنوان یکی از تعیین‌کننده‌ترین نقاط عطف این دوران ثبت خواهند کرد. برخلاف بحران‌های گذرا، تغییر موازنه قدرت به نفع پکن در ابعاد اقتصادی، نظامی و فناوری، تهدیدی بنیادین برای جایگاه جهانی ایالات متحده محسوب می‌شود.

چالش‌های اقتصادی و نبرد در حوزه فناوری

دولت ترامپ نتوانسته است به اهداف کلیدی خود در کاهش کسری تجاری و تقلیل وابستگی به زنجیره تأمین چین دست یابد. در واقع، سیاست‌های تعرفه‌ای با ایجاد هزینه‌های سنگین برای تولیدکنندگان داخلی، نتیجه معکوس داده و تنها مسیر صادرات چین را از طریق کشورهای ثالث تغییر داده است.

رقابت در حوزه هوش مصنوعی

یکی از مخرب‌ترین پیامدهای این دوران، از دست رفتن برتری مطلق آمریکا در حوزه هوش مصنوعی است. چین با رویکردی روشمند و با هزینه‌ای بسیار کمتر، توانسته است فاصله خود را با مدل‌های زبانی بزرگ آمریکایی کاهش دهد. در حالی که واشنگتن با قوانین مهاجرتی سخت‌گیرانه استعدادها را از خود می‌راند، پکن با تولید انبوه فارغ‌التحصیلان رشته‌های STEM، در حال تسلط بر آینده تکنولوژی است.

تضعیف بازدارندگی نظامی و اعتبار بین‌المللی

در جبهه امنیتی، تمرکز بر درگیری‌های دیگر، از جمله جنگ در ایران، باعث انتقال منابع نظامی از منطقه آسیا-اقیانوسیه شده است. این اقدام، بازدارندگی آمریکا در برابر فعالیت‌های چین در اطراف تایوان را به شدت تضعیف کرده و پیام‌های متناقضی به متحدان منطقه‌ای ارسال نموده است.

"تضعیف شبکه اتحادهای آمریکا، هدیه‌ای غیرمنتظره برای پکن محسوب می‌شود که به چین اجازه می‌دهد فضای بیشتری برای بازطراحی نظم بین‌المللی به نفع خود پیدا کند."

علاوه بر مسائل نظامی، قدرت نرم آمریکا نیز با سقوط ارزش‌های سیاسی و کاهش کمک‌های بشردوستانه (که ۵۷ درصد کاهش یافته است)، با بحران جدی روبرو شده است. این افت اعتبار، باعث شده تا در بسیاری از کشورها، نگاه به چین مثبت‌تر از پیش شود.

نتیار نهایی

در مجموع، اقدامات نامنسجم و واکنشی دولت ترامپ، فرصتی طلایی برای پیشرفت چین فراهم کرده است. اگرچه چین همچنان با چالش‌های داخلی روبروست، اما از نظر موازنه قدرت جهانی، اکنون در موقعیت بسیار بهتری نسبت به سال‌های گذشته قرار دارد.