بحران سلامت در آفریقا؛ پیامدهای کاهش کمک‌های بین‌المللی آمریکا

بحران در سیستم‌های بهداشتی آفریقا به دلیل عقب‌نشینی ایالات متحده از برنامه‌های کلیدی کمک‌های بین‌المللی، با فشاری بی‌سابقه روبرو شده است. گزارش جدیدی که توسط ابتکار جهانی «آکرا رِست» منتشر شده، هشدار می‌دهد که خروج آمریکا از پروژه‌های حمایتی، امنیت سلامت در قاره آفریقا و سایر مناطق جنوب جهانی را به شدت تهدید می‌کند.

پیامدهای فاجعه‌بار کاهش بودجه‌های بین‌المللی

گزارش موسوم به «آینده‌ای حاکمیتی برای سلامت» نشان می‌دهد که تصمیمات دولت ترامپ برای کاهش بودجه سازمان توسعه بین‌المللی ایالات متحده (USAID) و انحلال برخی برنامه‌ها، زنجیره سلامت را در بسیاری از کشورها مختل کرده است. این تغییرات ناگهانی در تأمین مالی جهانی، کشورها را مجبور به بازنگری فوری در ساختارهای مالی خود کرده است.

برخی از آمارهای تکان‌دهنده این گزارش عبارتند از:

• نیجریه: مجبور به جذب ۲۸ هزار نیروی متخصص سلامت پس از انحلال برنامه‌های USAID با هزینه‌ای بالغ بر ۲۰۰ میلیون دلار.
• آفریقای جنوبی: بسته شدن کلینیک‌های HIV به دلیل قطع بودجه برنامه PEPFAR که سالانه بیش از ۴۰۰ میلیون دلار هزینه داشت.
• غنا: از دست دادن ۷۸ میلیون دلار بودجه که مستقیماً سلامت مادران و مبارزه با مالاریا را تحت تأثیر قرار داد.

ضرورت خودکفایی و کاهش وابستگی به کمک‌های خارجی

جان درامانی ماهاما، رئیس‌جمهور غنا و رهبر این ابتکار، تأکید می‌کند که وابستگی به کمک‌های کشورهای غربی دیگر پایدار نیست. او اشاره کرد که آفریقا با وجود تحمل ۲۵ درصد از بار بیماری‌های جهان، تنها با تولید کمتر از ۱ درصد واکسن‌های مورد نیاز خود، در وضعیت بسیار آسیب‌پذیری قرار دارد.

«آکرا رِست استدلال برای کاهش کمک‌های سنتی نیست؛ بلکه دعوتی است برای انجام متفاوت و بهتر این کار. کشورها باید مالکیت آینده سلامت خود را بر عهده بگیرند.»

در همین راستا، داده‌ها نشان می‌دهند که تأمین مالی خارجی برای بخش سلامت در آفریقا بین سال‌های ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵ با کاهش نزدیک به ۷۰ درصدی مواجه شده است. این خلاء مالی، ضرورت گذار به سمت تولید داخلی محصولات پزشکی و تقویت زیرساخت‌های ملی را دوچندان کرده است.

نگاه متفاوت شهروندان آمریکایی به کمک‌های خارجی

علیرغم سیاست‌های دولتی، نظرسنجی‌های جدید نشان‌دهنده رویکرد متفاوت شهروندان ایالات متحده است. طبق داده‌های بنیاد راکفلر، حدود ۷۵ درصد از آمریکایی‌ها، از جمله بخش قابل توجهی از حامیان دونالد ترامپ، معتقدند که ایالات متحده باید کمک‌های مربوط به پیشگیری از بیماری‌ها (مانند ابولا) را برای حفظ امنیت جهانی بازگرداند.

در نهایت، گزارش آکرا رِست بر این نکته استوار است که بحران‌های اخیر، از جمله پاندمی کووید-۱۹ و فشارهای مالی ناشی از بدهی‌ها، باید به محرکی برای اصلاح ساختاری تبدیل شوند تا کشورهای جنوب جهانی بتوانند بدون وابستگی به تصمیمات سیاسی کشورهای توسعه‌یافته، سلامت عمومی خود را تضمین کنند.