فرانسیس فوکویاما: ترامپ در پی تبدیل ریاست‌جمهوری به دیکتاتوری است

فرانسیس فوکویاما، نظریه‌پرداز برجسته علوم سیاسی، در تحلیل جدید خود از وضعیت دموکراسی در ایالات متحده، هشدار داد که رویکردهای فعلی سیاسی می‌تواند منجر به تغییر ماهیت بنیادین نظام‌های لیبرال شود.

این دانشمند مشهور که با نظریه «پایان تاریخ» شناخته می‌شود، در گفتگو با شبکه پی‌بی‌اس تأکید کرد که تلاش برای تمرکز قدرت در دست قوه مجریه، تهدیدی جدی برای ساختار قانونی کشور است.

ریشه‌های بحران در نظم لیبرال و مفهوم آخرین انسان

فوکویاما با بازخوانی مفاهیم فلسفی، به بررسی شکاف‌های موجود در جوامع مدرن پرداخت. او با استناد به اندیشه‌های فریدریش نیچه، توضیح داد که چگونه لیبرالیسم با ایجاد یک «جهان مسطح»، ناخواسته باعث بروز واکنش‌های افراطی شده است.

به گفته او، بسیاری از جنبش‌های رادیکال در جناح‌های مختلف، در واقع نوعی شورش علیه این نظم بی‌تفاوت هستند. او این پدیده را با مفهوم «آخرین انسان» پیوند می‌زند که در آن افراد به دنبال بازپس‌گیری عظمت و قدرت در برابر برابری مطلق هستند.

"بسیاری از افراط‌گرایی‌های امروز، ناشی از واکنش به جهانی است که توسط لیبرالیسم بیش از حد مسطح شده است."

تحلیل رفتار دونالد ترامپ و جذابیت قدرت مطلق

در بررسی نقش دونالد ترامپ، فوکویاما معتقد است که جذابیت شخصیت او در تقابل با پیچیدگی‌های قانونی نهفته است. او معتقد است مردم از انباشت بیش از حد قوانین خسته شده‌اند و به دنبال فردی هستند که فراتر از چارچوب‌ها عمل کند.

وی افزود که ترامپ با تمایل به تعریف ملت بر اساس شخصیت خود، با اصول رژیم قانون اساسی ناسازگار است. این رویکرد، رئیس‌جمهوری را به ابزاری برای اعمال اراده شخصی تبدیل می‌کند که می‌تواند با دیکتاتوری متفاوت نباشد.

عوامل تضعیف دموکراسی در آمریکا

• انباشت قوانین: پیچیدگی بیش از حد رویه‌ها و کاهش اثربخشی دولت.
• شکاف فرهنگی: فاصله گرفتن نخبگان تحصیل‌کرده از طبقه کارگر و ارزش‌های سنتی.
• مسائل مهاجرتی: احساس از دست دادن هویت ملی در میان بخش‌های بزرگ جامعه.

راهکار مقابله با دوقطبی شدن جامعه

برای خروج از وضعیت کنونی، فوکویاما بر لزوم بازگشت دولت به نقش‌های ملموس تأکید کرد. او معتقد است که ایجاد زیرساخت‌های بزرگ و پروژه‌های ملی موفق، می‌تواند اعتماد عمومی را به کارآمدی سیستم بازگرداند.

او در پایان خاطرنشان کرد که اگر دولت‌ها بتوانند اهداف ملی بزرگ را تعریف و محقق کنند، این حس توانمندی می‌تواند از دوقطبی شدن شدید و سقوط به سوی اقتدارگرایی جلوگیری کند.