افزایش نرخ بهره وام‌های مسکن و تمایل وام‌گیرندگان به گزینه‌های پرریسک

با افزایش چشمگیر نرخ بهره وام‌های مسکن به سطحی که از سال ۲۰۲۴ تاکنون مشاهده نشده است، بازار مسکن با تغییر رفتار مصرف‌کنندگان روبرو شده است. داده‌های جدید نشان می‌دهد که وام‌گیرندگان برای مقابله با هزینه‌های سنگین، به سمت گزینه‌های پرریسک‌تر سوق داده شده‌اند.

تحول در ساختار وام‌ها به دلیل افزایش نرخ بهره

طبق گزارش انجمن بانکداران وام، میانگین نرخ بهره برای وام‌های ۳۰ ساله با نرخ ثابت به ۷.۱۲ درصد افزایش یافته است، در حالی که این رقم در هفته گذشته ۶.۹۷ درصد بود. این روند صعودی باعث شده است که حجم کل درخواست‌ها با ۱.۵ درصد کاهش مواجه شود.

نکته قابل توجه، تغییر الگوی انتخاب وام‌گیرندگان است. به دلیل تفاوت قیمت میان وام‌های ثابت و متغیر، سهم وام‌های با نرخ متغیر (ARM) در درخواست‌ها به ۹.۸ درصد رسیده است. این در حالی است که در دوران پاندمی، این میزان تنها حدود ۳ درصد بود.

کاهش شدید تقاضا در بازار مسکن و بازپرداخت‌ها

بازار مسکن تحت فشار نرخ‌های بالا، شاهد کاهش فعالیت‌ها در بخش‌های مختلف است. آمارهای منتشر شده نشان‌دهنده وضعیت زیر است:

کارشناسان معتقدند که کاهش شدید درخواست‌های بازپرداخت وام، که به کمترین سطح خود از فوریه ۲۰۲۵ رسیده است، نشان‌دهنده رکود در بازارهای مالی مرتبط با مسکن است.

چشم‌انداز آینده و واکنش بازار

«با بالا رفتن نرخ‌های ثابت، وام‌گیرندگان بیشتری به سمت وام‌های با نرخ متغیر می‌روند تا از هزینه‌های کمتر بهره‌مند شوند،» این اظهارات توسط اقتصاددان ارشد انجمن بانکداران وام مطرح شده است. وام‌های ARM با این ویژگی که نرخ آن‌ها پس از یک دوره مشخص بر اساس شرایط بازار تغییر می‌کند، جذابیت موقتی برای خریداران پیدا کرده‌اند.

با این حال، گزارش‌های اخیر از کاهش اندک نرخ‌ها در ابتدای هفته جاری، که ناشی از افت قیمت نفت و بازده اوراق قرضه بوده است، می‌تواند نشانه‌ای از تغییر جهت احتمالی در بازار باشد.

نتیجه‌گیری: افزایش نرخ بهره وام‌های مسکن به بالای ۷ درصد، نه تنها تقاضا برای خرید را کاهش داده، بلکه باعث شده تا خریداران برای کاهش هزینه‌ها، ریسک بیشتری را در قالب وام‌های با نرخ متغیر بپذیرند.