دیدار شی و ترامپ؛ آیا جنگ تجاری پیروز مشخصی دارد؟

وضعیت فعلی تعرفه‌ها و موانع تجاری

جنگ تجاری میان واشینگتن و پکن اکنون به مرحله پیچیده‌ای رسیده است. بر اساس گزارش‌های رسمی، تعرفه‌های اعمال شده بر کالاهای چینی در بازار آمریکا به طور میانگین ۳۶.۵ درصد است، اما این رقم در بخش‌های استراتژیک بسیار بالاتر است:

در مقابل، چین نیز با اعمال تعرفه‌های سنگین بر کالاهای آمریکایی از جمله سوخت‌های فسیلی و محصولات کشاورزی، واکنش نشان داده است. این تنش‌ها باعث شده تا حجم تجارت دوجانبه با افت خیره‌کننده تقریباً ۳۰ درصدی مواجه شود.

فراتر از تعرفه‌ها؛ نبرد بر سر فناوری و منابع

تقابل فعلی تنها محدود به نرخ‌های گمرکی نیست؛ بلکه یک جنگ فرامرزی در حوزه تکنولوژی محسوب می‌شود. محورهای اصلی این رقابت عبارتند از:

• کنترل مواد معدنی: چین با تسلط بر ۹۰ درصد ظرفیت پالایش عناصر نادر خاکی، از این منابع به عنوان اهرم فشار استفاده می‌کند.
• محدودیت‌های نیمه‌هادی: ایالات متحده با محدود کردن دسترسی چین به تراشه‌های پیشرفته، در تلاش است بر برتری تکنولوژیک خود حفظ کند.
• امنیت سایبری و هوش مصنوعی: رقابت برای تسلط بر الگوریتم‌ها و ربات‌های پیشرفته به هسته اصلی این تنش‌ها تبدیل شده است.

آیا سیاست‌های ترامپ در کاهش کسری تجاری موفق بوده است؟

با وجود تلاش‌های دولت ترامپ برای کاهش وابستگی اقتصادی و جبران کسری تجاری، داده‌ها نشان‌دهنده نتیجه‌ای متفاوت است. برخلاف انتظار، کسری تجاری کالایی ایالات متحده نه تنها کاهش نیافت، بلکه در سال اول دوره دوم ریاست‌جمهوری او، با ۲.۸ درصد افزایش به ۱.۲۳۵ تریلیون دلار رسید.

«کاهش کسری تجاری آمریکا بیشتر ناشی از کاهش واردات از چین است تا افزایش صادرات به این کشور؛ این یعنی بازار آمریکا در حال کوچک شدن است، نه در حال اصلاح تراز تجاری.»

تغییر جهت بازارهای چین

در حالی که چین با محدودیت‌های بازار آمریکا روبرو شده، توانسته است بازارهای جدیدی را جایگزین کند. صادرات چین به کشورهای حوزه آسیا-پاسیفیک (ASEAN) و اتحادیه اروپا رشد چشمگیری داشته است. پکن با تمرکز بر زنجیره ارزش محصولات با فناوری بالا مانند خودروهای الکتریکی و تجهیزات پیشرفته، توانسته است مازاد تجاری عظیم ۱.۲ تریلیون دلاری خود را در سال گذشته ثبت کند.