تقابل ترامپ و شی جین‌پینگ؛ چالش انزوای چین در سایه تنش با متحدان آمریکا

تقابل ترامپ و شی جین‌پینگ در دوران تغییر نظم جهانی

ریاست‌جمهور دونالد ترامپ در آستانه دیدار دو روزه با شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، با چالشی بی‌سابقه روبروست. در حالی که واشینگتن سال‌ها تلاش کرده با اعمال تعرفه‌ها و محدودیت‌های تکنولوژیک، چین را منزوی کند، اکنون با واقعیت جدیدی روبروست: چین دیگر به راحتی قابل انزوا نیست و متحدان سنتی ایالات متحده، تمایلی به همراهی کامل با سیاست‌های فشاردهنده واشینگتن ندارند.

فرسایش اتحادهای استراتژیک و تغییر دیدگاه متحدان

یکی از بزرگترین مزیت‌های ایالات متحده در دهه‌های گذشته، شبکه گسترده‌ای از متحدان بود که محدودیت‌های تکنولوژیک و تحریم‌ها را علیه پکن تقویت می‌کردند. با این حال، رویکردهای معاملاتی و تنش‌های اخیر ترامپ با سازمان ناتو و حتی متحدانی نظیر کانادا، این شبکه را تضعیف کرده است.

• کاهش اعتماد عمومی: طبق نظرسنجی‌های اخیر، اعتماد به آمریکا در کانادا از ۸۳ درصد در سال ۲۰۲۲ به ۳۵ درصد در سال ۲۰۲۶ رسیده است.
• تلاش برای حفظ استقلال: کشورهایی مانند آلمان و هند به دنبال ایجاد فضای مانور بیشتر بین دو ابرقدرت هستند تا وابستگی خود را به واشینگتن کاهش دهند.

تحلیلگران معتقدند چین با ارائه خود به عنوان یک نیروی پایدار در مقابل سیاست‌های غیرقابل پیش‌بینی ایالات متحده، سعی دارد جایگاه خود را به عنوان یک وزنه‌ی متوازن در جهان تثبیت کند.

اهرم‌های اقتصادی و جنگ مواد اولیه

در جبهه اقتصادی، جنگ بر سر فناوری‌های پیشرفته و نیمه‌هادی‌ها همچنان ادامه دارد، اما پکن نیز اهرم‌های بازدارنده خود را فعال کرده است. کنترل صادرات عناصر خاک نادر توسط چین، نقطه ضعفی بزرگ برای صنایع تولیدی ایالات متحده و اروپا ایجاد کرده است.

این وابستگی متقابل، فضای مذاکره را پیچیده کرده است؛ جایی که کنترل بر تراشه‌های هوش مصنوعی توسط شرکت‌هایی مانند انویدیا، در مقابل دسترسی چین به مواد اولیه حیاتی قرار گرفته است.

تایوان و ایران؛ نقاط حساس در میز مذاکره

موضوع تایوان یکی از حساس‌ترین پرونده‌ها در این نشست است. تأخیر در تصویب بسته تسلیحاتی ۱۴ میلیارد دلاری آمریکا به تایوان، نگرانی‌ها را در میان متحدان آسیایی افزایش داده و این احتمال را تقویت کرده که ترامپ ممکن است امتیازات اقتصادی را با کاهش حمایت از تایوان معاوضه کند.

همچنین، پرونده ایران نشان‌دهنده قدرت نفوذ دیپلماتیک چین است. در حالی که واشینگتن دهه‌ها برای انزوای تهران تلاش کرده، پکن با حفظ روابط اقتصادی و خرید نفت، نقش میانجی‌گر را ایفا می‌کند. این موضوع نشان می‌دهد که چین می‌تواند از خلأهای موجود در روابط ایالات متحده با سایر مناطق، برای گسترش نفوذ ژئوپلیتیک خود استفاده کند.

نتیار نهایی

نشست ترامپ و شی جین‌پینگ آزمونی برای قدرت واقعی ایالات متحده در دنیای چندقطبی است. موفقیت یا شکست واشینگتن در این مرحله، نه تنها به توانایی فشار اقتصادی، بلکه به توانایی بازسازی اتحادهای فرسوده و مدیریت اهرم‌های جدید چین بستگی دارد.