تقابل تجاری واشنگتن با پکن؛ هشت سال شکست سیاست‌های تعرفه‌ای آمریکا

تقابل تجاری واشنگتن و پکن طی هشت سال گذشته، نتوانسته است اهداف استراتژیک ایالات متحده در مهار قدرت اقتصادی چین را محقق سازد. بررسی‌ها نشان می‌دهد که سیاست‌های مداخله‌گرایانه و تعرفه‌های سنگین، بیش از آنکه بر اقتصاد چین اثر بگذارد، منجر به تغییر شکل مسیرهای تجاری و افزایش هزینه‌های مصرف‌کنندگان آمریکایی شده است.

شکست اهداف استراتژیک در جنگ تعرفه‌ای

زمانی که واشنگتن در سال ۲۰۱۸ با استفاده از ابزارهای قانونی، جبهه جنگ تعرفه‌ای را علیه پکن آغاز کرد، هدف اصلی آن مهار پیشرفت تکنولوژیک و کاهش وابستگی به کالاهای چینی بود. با این حال، واقعیت‌های بازار نشان می‌دهند که این اقدامات در دستیابی به مقاصد تعیین‌شده ناکام مانده‌اند.

برخی از پیامدهای این تقابل عبارتند از:

• کاهش ظاهری واردات مستقیم از چین، که در واقع با دور زدن مرزها از طریق کشورهای ثالث جایگزین شده است.
• افزایش تقلب‌های گمرکی و ترانزیت غیرقانونی کالا به دلیل تعرفه‌های بالا.
• تغییر مسیر زنجیره تأمین از چین به هند و ویتنام، که تنها بخشی از حقیقت پیچیده بازار است.

قدرت گرفتن اقتصاد چین در بازارهای جهانی

در حالی که واشنگتن تلاش می‌کند با محدودیت‌های صادراتی، دسترسی چین به فناوری‌های پیشرفته را محدود کند، پکن با سرمایه‌گذاری گسترده در بخش‌های تولیدی، جایگاه خود را تثبیت کرده است. مازاد تجاری چین در بخش کالا به رکورد خیره‌کننده ۱.۱۹ تریلیون دلار رسیده است که نشان‌دهنده تاب‌آوری بالای این اقتصاد است.

مدل اقتصادی پکن که بر پایه سرمایه‌داری دولتی استوار است، در پاسخ به فشارهای خارجی، نه تنها تضعیف نشده، بلکه با اولویت‌بخشی به برنامه‌های پنج‌ساله صنعتی، به سمت خودکفایی در حوزه‌های حساس حرکت کرده است.

پیامدهای معکوس برای ایالات متحده

کارشناسان معتقدند که سیاست‌های یک‌جانبه‌گرایانه آمریکا، ابزارهای تقابلی نامتقارنی را برای پکن فراهم کرده است؛ از جمله کنترل بر منابع حیاتی مانند خاک‌های نادر. این وضعیت باعث شده تا شرکت‌های چینی به جای وابستگی به فناوری غرب، بر نوآوری‌های داخلی تمرکز کنند.

"واشنگتن با رویکرد فعلی، مدام انگیزه‌های پکن برای تغییر نکردن را تقویت می‌کند و به جای نبردهای بیفرجام، باید بر تقویت ائتلاف‌های بین‌المللی تمرکز کند."

در نهایت، اگرچه چین با چالش‌هایی نظیر پیری جمعیت و بدهی‌های ساختاری روبروست، اما تقابل تجاری واشنگتن با پکن در سال‌های اخیر بیشتر به ضرر ثبات اقتصادی و قدرت رقابت‌پذیری ایالات متحده در سطح جهانی تمام شده است.

نتیجه‌گیری: کارنامه هشت‌ساله نشان می‌دهد که تغییر ساختار اقتصادی یک قدرت بزرگ مانند چین از طریق فشار تعرفه‌ای امکان‌پذیر نیست و این رویکرد تنها منجر به بازآرایی زنجیره‌های تأمین و افزایش هزینه‌های جهانی شده است.