مارک کارنی و احتمال جنگ با آمریکا؛ بررسی بحران حاکمیت و تنش‌های تجاری کانادا

مارک کارنی، نخست‌وزیر کانادا، در اظهاراتی جنجالی اعلام کرد که دولت او احتمال وقوع یک حمله نظامی از سوی ایالات متحده را به عنوان یکی از ریسک‌های حاشیه‌ای اما بسیار پرخطر در دستور کار مدیریت بحران قرار داده است.

ریشه‌های تنش؛ از جنگ تجاری تا تهدیدهای حاکمیتی

بحران فعلی میان دو همسایه شمالی و جنوبی، از یک جنگ تجاری گسترده نشأت می‌گیرد. پس از بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید، وضع تعرفه‌های سنگین بر کالاهای وارداتی، رابطه‌ی اقتصادی دو کشور را به شدت تضعیف کرده است.

در حالی که ۷۲ درصد از صادرات کالایی ۵۵۶ میلیارد دلاری کانادا در سال ۲۰۲۵ به ایالات متحده بوده است، وضع تعرفه‌های متقابل (تای‌-فور-تای) اکنون اقتصاد کانادا را در وضعیت بی‌سابقه‌ای قرار داده است:

• تعرفه‌های فولاد و آلومینیوم: اعمال نرخ ۲۵ درصدی توسط آمریکا.
• تلافی کانادا: اعمال تعرفه‌های مشابه بر کالاهای آمریکایی.
• بحران فنتانیل: استفاده از مسائل مرزی برای فشار اقتصادی.

استراتژی مارک کارنی برای حفظ حاکمیت ملی

در پاسخ به اظهارات تحریک‌آمیز ترامپ مبنی بر تبدیل کانادا به «ایالت پنجاه و یکم»، نخست‌وزیر کانادا در حال اجرای یک برنامه‌ی جامع برای کاهش وابستگی به آمریکا است.

"اگر ما پشت میز مذاکره نباشیم، در منو خواهیم بود!" — مارک کارنی در مجمع جهانی اقتصاد

اقدامات کنونی دولت کانادا شامل موارد زیر است:

1. بازنگری در خرید جنگنده‌های F-35 از ایالات متحده.
2. کاهش اتکا به سرویس‌های ماهواره‌ای استارلینک (SpaceX).
3. تقویت پیوند با اتحادیه اروپا و درخواست عضویت در نیروهای نظامی مشترک اروپا (JEF).

تحلیل کارشناسان از سناریوی درگیری نظامی

اگرچه متخصصان روابط بین‌الملل، حمله نظامی آمریکا به کانادا را امری «غیرقابل تصور» می‌دانند، اما بر پیامدهای فاجعه‌بار آن تأکید دارند. تفاوت قدرت نظامی دو کشور بسیار زیاد است، اما تجربه‌ی جنگ‌های طولانی‌مدت آمریکا در منطقه، تصور از پیروزی سریع را با چالش مواجه کرده است.

در صورت وقوع چنین درگیری‌ای، اعتبار جهانی ایالات متحده به طور کامل از بین خواهد رفت و سایر دموکراسی‌ها به سرعت به سمت ایجاد اتحادهای جدید خارج از سیستم امنیتی آمریکا حرکت خواهند کرد.

نتیجه‌گیری

رابطه میان کانادا و ایالات متحده در نقطه بسیار حساسی قرار دارد. در حالی که مارک کارنی همچنان از دیپلماسی و گفتگو برای حل اختلافات تجاری سخن می‌گوید، اما آمادگی برای مقابله با ریسک‌های حاکمیتی، نشان‌دهنده تغییر بنیادین در نگاه اتاوا به همسایه جنوبی خود است.