خروج نیروهای آمریکایی از عراق؛ آغاز چالش‌های امنیتی و تلاش برای تثبیت حاکمیت ملی

خروج نیروهای نظامی ایالات متحده از خاک عراق، همزمان با آغاز دوران جدیدی از چالش‌های امنیتی و سیاسی در این کشور است که دولت بغداد را در برابر فشار گروه‌های مسلح و ضرورت حفظ حاکمیت ملی قرار داده است.

تحول در ساختار قدرت و تلاش برای اعمال حاکمیت

با پایان یافتن مأموریت ائتلاف بین‌المللی، عراق در حال گذار از یک همکاری نظامی به سمت روابط اقتصادی و توسعه‌ای است. علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق، در سخنان خود در مجمع عمومی سازمان ملل تأکید کرد که هدف دولت، تبدیل شدن به تصمیم‌گیرنده نهایی در مسائل صلح و جنگ و متمرکز کردن قدرت در اختیار نهادهای قانونی است.

برنامه دولت عراق شامل موارد زیر است:

• خلع سلاح تمام شبه‌نظامیان: تلاش برای جمع‌آوری تسلیحات گروه‌های غیردولتی تا ژوئن ۲۰۲۷.
• بازسازی روابط استراتژیک: تغییر ماهیت همکاری با شرکای خارجی از جنبه نظامی به جنبه تجاری.
• تقویت نهادهای حاکمیتی: کاهش نفوذ گروه‌هایی که بدون مجوز دولتی فعالیت می‌کنند.

چالش‌های امنیتی و تهدیدات پدافندی

رغم تلاش‌های رسمی برای نمایش ثبات، نگرانی‌های عمیقی در مورد خلأهای امنیتی پس از خروج نیروهای آمریکایی وجود دارد. یکی از بزرگ‌ترین نقاط ضعف فعلی، فقدان توان پدافند هوایی قدرتمند در ارتش عراق است که می‌تواند کشور را در برابر حملات پهپادی و موشکی آسیب‌پذیر کند.

"ما در برابر تهدیدات واقعی آسیب‌پذیر هستیم و مورد حمله قرار می‌گیریم. رها شدن بدون سیستم‌های دفاعی مناسب، شرم‌آور است."
— مسرور بارزانی، نخست‌وزیر اقلیم کردستان

کارشناسان معتقدند گروه‌های وابسته به محور مقاومت ممکن است با استفاده از شرایط جدید، حملات خود را علیه منافع ایالات متحده ادامه دهند. این مسئله می‌تواند عراق را در معرض تحریم‌های جدید یا حملات متقابل قرار دهد.

آینده روابط عراق و ایالات متحده

رابطه دو کشور احتمالاً به سمت یک مدل مبتنی بر اطلاعات، آموزش و پشتیبانی فنی حرکت خواهد کرد. با این حال، موفقیت این گذار به ثبات منطقه‌ای بستگی دارد. در حالی که واشینگتن وعده معاملات اقتصادی گسترده‌ای را داده است، تنش‌های جاری در منطقه می‌تواند مانع از تحقق همکاری‌های تجاری شود.

نتیجه‌گیری: خروج نیروهای آمریکایی، عراق را در یک مسیر پرخطر قرار داده است؛ مسیری که در آن دولت باید میان حفظ تعادل با قدرت‌های منطقه‌ای و تقویت اقتدار ملی خود، تعادلی دشوار برقرار کند.