بحران در تامین منابع کالابرگ؛ نیاز به ۶۰۰ هزار میلیارد تومان بودجه جدید

بحران در تامین منابع کالابرگ؛ نیاز به ۶۰۰ هزار میلیارد تومان بودجه جدید

با توجه به افزایش چشمگیر قیمت اقلام اساسی، کالابرگ الکترونیکی با چالش جدی کمبود منابع مواجه شده است. برآوردها نشان می‌دهد دولت برای جبران افزایش هزینه‌های سبد کالایی، به بیش از ۶۰۰ هزار میلیارد تومان منابع مالی تازه نیاز دارد.

بررسی‌ها حاکی از آن است که هزینه تامین سبد ۱۱ قلم کالای مشمول طرح، از دی ماه ۱۴۰۴ تا مرداد ۱۴۰۵ با رشدی ۶۷ درصدی همراه بوده است. در مقابل، اعتبار یک میلیون تومانی کالابرگ با این نرخ تورم همگام نشده و قدرت خرید واقعی آن به شدت کاهش یافته است.

کاهش شدید پوشش هزینه‌ها و چالش‌های بودجه‌ای

گزارش‌های منتشر شده نشان می‌دهد میزان پوشش هزینه تأمین سبد کالایی توسط اعتبار فعلی، از ۴۴ درصد در ابتدای سال به تنها ۲۶ درصد در مرداد ۱۴۰۵ رسیده است. این افت شدید نشان‌دهنده عدم تناسب میان اعتبار دریافتی و قیمت‌های واقعی بازار است.

وضعیت مالی و عملکرد منابع

در بازه زمانی هفت‌ماهه مذکور، حدود ۶۰۸ هزار میلیارد تومان منابع در اختیار دولت قرار گرفته که برای پرداخت ۷ مرحله کالابرگ کفایت داشته است. با این حال، با توجه به نوسانات اقتصادی، تداوم این طرح در ماه‌های آینده با تردید جدی روبه‌رو است:

• کسری منابع: حدود ۴۱۲ هزار میلیارد تومان کسری در تامین منابع تا پایان سال پیش‌بینی می‌شود.
• تأثیر جنگ و تحریم: احتمال اختلال در درآمدهای ارزی و فروش نفت، چشم‌انداز تأمین بودجه را مبهم کرده است.
• مطالبات فروشگاه‌ها: بدهی‌های مربوط به مرحله هفتم کالابرگ به حدود ۳۰ هزار میلیارد تومان رسیده است.

پیشنهاد اصلاحات؛ افزایش پلکانی به جای توزیع همگانی

کارشناسان مرکز پژوهش‌های مجلس بر لزوم تغییر در ساختار توزیع تاکید دارند. به جای افزایش همگانی و برابر، افزایش پلکانی و هدفمند اعتبار کالابرگ برای دهک‌های پایین درآمدی پیشنهاد شده است.

"افزایش ۶۰ درصدی اعتبار برای دهک‌های پایین و افراد تحت پوشش نهادهای حمایتی، می‌تواند امنیت غذایی اقشار آسیب‌پذیر را تضمین کند."

همچنین فعال‌سازی شیوه دوم اعطای کالابرگ (ارائه کالا به جای اعتبار نقدی) می‌تواند در شرایط تورمی، از نوسانات قیمت جلوگیری کرده و مدیریت بهتری بر مصرف داشته باشد. دولت موظف است با اصلاح ساختار هدفمندی، از انتقال فشار کسری بودجه به اقشار محروم جلوگیری کند.

در نهایت، تداوم طرح کالابرگ مستلزم مدیریت دقیق منابع ارزی و اصلاح سیاست‌های هدفمندی است تا بتوان از بحران کاهش قدرت خرید در میان خانواده‌های کم‌درآمد جلوگیری کرد.