شکست انحصار آمریکا؛ تولید بومی رادیوداروی تشخیص سرطان در ایران

دستاورد بزرگ دانش‌بنیان؛ ایران انحصار تولید رادیوداروی تشخیص سرطان را شکست

متخصصان جوان ایرانی با تکیه بر دانش بومی و استفاده از روش مهندسی معکوس، موفق به تولید ماده‌ای حساس شده‌اند که پیش از این در انحصار شرکت‌های خارجی بود. این دستاورد علمی، علاوه بر تقویت زیرساخت‌های پزشکی هسته‌ای، وابستگی ارزی کشور را در حوزه داروسازی به شدت کاهش می‌دهد.

نقش حیاتی رادیوداروها در شناسایی سلول‌های سرطانی

رادیوداروها ابزارهای بسیار مهمی در تشخیص و تصویربرداری از بافت‌های سرطانی هستند. از آنجایی که سلول‌های بدخیم ممکن است در لایه‌های عمیق بافت پنهان شده باشند، پزشکان به ابزارهای دقیق تصویربرداری نیاز دارند.

در این فرآیند، ماده مؤثره با رادیوایزوتوپ‌های تشخیصی مانند تکنسیم ترکیب شده و پس از تزریق به بیمار، محل تجمع سلول‌های هدف را برای دوربین‌های گاما آشکار می‌کند. این تکنولوژی امکان بررسی دقیق عملکرد اندام‌هایی نظیر قلب، ریه و کلیه را فراهم می‌آورد.

شکستن انحصار آمریکایی از سال ۲۰۱۳

بیش از یک دهه بود که تأمین نمونه استاندارد این ماده از خارج از کشور با محدودیت‌های جدی همراه بود. طبق گزارش‌ها، این محصول از سال ۲۰۱۳ در انحصار یک شرکت آمریکایی قرار داشت و حتی امکان تهیه نمونه استاندارد آن نیز برای ایران میسر نبود.

تیم تحقیقاتی ایرانی با انجام بیش از شش ماه تحقیق و توسعه در بخش خصوصی، توانست ساختار و فرآیند تولید این ماده را بازسازی کند. این موفقیت اکنون به مرحله کارآزمایی بالینی رسیده و مراحل نهایی خود را طی می‌کند.

اثرات اقتصادی و چشم‌انداز تجاری‌سازی

جایگزینی این محصول بومی با نمونه خارجی، پیامدهای اقتصادی قابل‌توجهی دارد. برآورد می‌شود که این دستاورد منجر به صرفه‌جویی ارزی معادل ۲۵ میلیون دلار شود. همچنین، دسترسی مراکز پزشکی به این مواد حساس را از نوسانات بازار جهانی مستقل می‌کند.

بر اساس برنامه‌ریزی‌های موجود، انتظار می‌رود تا پایان سال جاری میلادی، فرآیند تجاری‌سازی این محصول تکمیل شده و در مراکز تخصصی پزشکی هسته‌ای به کار گرفته شود.

این موفقیت علمی، نشان‌دهنده قدرت متخصصان ایرانی در تبدیل چالش‌های تحریم و محدودیت‌های تأمین به فرصت‌های فناورانه در حوزه سلامت است.