قطع روابط اتیوپی و اریتره؛ خطر وقوع جنگ گسترده در شاخ آفریقا

بحران دیپلماتیک میان اتیوپی و اریتره با قطع کامل روابط دو کشور وارد مرحله جدید و خطرناکی شده است که می‌تواند ثبات منطقه شاخ آفریقا را به کلی از بین ببرد. این تصمیم در حالی اتخاذ شد که درگیری‌های مسلحانه در شمال اتیوپی شدت یافته و سایه جنگ بر کشورهای همسایه، به‌ویژه سودان، سنگینی می‌کند.

ریشه‌های فروپاشی روابط اتیوپی و اریتره

تصمیم اریتره برای قطع روابط، واکنشی مستقیم به اقدامات آدیس‌آبابا مبنی بر بستن سفارت خود در اسمارا و اخراج ۱۰ دیپلمات اریتره‌ای بود. وزارت امور خارجه اریتره با متهم کردن اتیوپی به «سیاست خصومت مداوم» و تلاش برای دسترسی غیرقانونی به مناطق ساحلی، این اقدام را پاسخی متقابل دانست.

عوامل اصلی این تنش‌های فزاینده عبارتند از:

• مناقشه بر سر دسترسی به دریا: تلاش اتیوپی برای دستیابی به آب‌های دریای سرخ.
• حمایت از گروه‌های شورشی: اتهامات متقابل مبنی بر حمایت از جبهه آزادی‌بخش تیگرای (TPLF).
• اختلافات مرزی تاریخی: میراث درگیری‌های طولانی‌مدت میان دو کشور.

وضعیت میدانی در شمال اتیوپی و گسترش درگیری‌ها

در حال حاضر، میدان نبرد در مناطق تیگرای، آمرا و آفر متمرکز شده است. نیروهای فدرال اتیوپی پیشروی‌های قابل توجهی در منطقه تیگرای داشته و به برخی شهرها نزدیک شده‌اند، اما گزارش‌ها حاکی از آن است که نیروهای شورشی همچنان پیوند استراتژیک قدرتمندی با اریتره در امتداد مرز دارند.

نکته نگران‌کننده، انتقال ناگهانی درگیری‌ها به پایتخت است؛ جایی که گزارش‌هایی از انفجار در وزارت دفاع آدیس‌آبا منتشر شده که احتمال استفاده از پهپادهای کوچک در این حادثه مطرح است.

احتمال وقوع جنگ منطقه‌ای و تأثیر بر همسایگان

تحلیلگران هشدار می‌دهند که این تنش‌ها تنها محدود به دو کشور نخواهد بود. اتیوپی درگیر بحران‌های چندجانبه‌ای است که می‌تواند کل منطقه را درگیر کند:

متخصصان معتقدند که تنها یک جرقه کوچک می‌تواند شعله‌های این درگیری را به کل منطقه شاخ آفریقا سرایت دهد و وضعیت بی‌ثبات سودان را وخیم‌تر کند.

در نهایت، قطع روابط میان اتیوپی و اریتره نشان‌دهنده رسیدن تنش‌های منطقه‌ای به نقطه بازگشت‌ناپذیر است. اگرچه تلاش‌های دیپلماتیک در گذشته موفق بوده، اما ترکیب منافع دریایی، امنیت آبی و حمایت از گروه‌های مسلح، احتمال یک جنگ گسترده در منطقه را بیش از هر زمان دیگری افزایش داده است.