ماهیان سردآبی؛ تولید ۳۵ هزار تنی در نیمه نخست سال و چالش‌های ج…

بخش تولید ماهیان سردآبی در کشور با چالش‌های جدی در حوزه تامین نهاده و انرژی روبرو است؛ با این حال، گزارش‌های رسمی نشان می‌دهد که در نیمه نخست سال جاری، بیش از ۳۵ هزار تن از این محصول به بازار عرضه شده است.

وضعیت تولید و ظرفیت‌های موجود ماهیان سردآبی

طبق اظهارات رئیس اتحادیه مرکزی تعاونی‌های کشاورزی ماهیان سردآبی، ظرفیت اسمی این صنعت بر اساس پروانه‌های صادر شده حدود ۲۶۰ هزار تن برآورد می‌شود. با این وجود، تولید واقعی به دلیل موانع متعدد، بسیار کمتر از این رقم است.

در حال حاضر حدود ۸ هزار مزرعه در این حوزه فعالیت دارند که ۳۵ درصد آن‌ها (معادل ۲۸۰۰ مزرعه) به دلیل مشکلات اقتصادی و اجرایی، به‌صورت موقت از چرخه تولید خارج شده‌اند. پیش‌بینی می‌شود تا پایان سال جاری، مجموع تولید ماهیان سردآبی به بازه ۱۴۰ تا ۱۵۰ هزار تن برسد.

وضعیت گونه‌های تولیدی

قزل‌آلای رنگین‌کمان: گونه اصلی و غالب در تولیدات کشور
ماهی خال قرمز: تولید محدود و در قالب محصولات خاص
گونه‌های دریایی: تولید بسیار محدود در مناطق خاص مانند مازندران

چالش‌های اقتصادی و نوسانات قیمت در بازار

بازار ماهیان سردآبی در سال جاری شاهد نوسانات قابل توجهی بوده است. در حالی که قیمت‌ها در نیمه نخست سال حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد کاهش یافت، در نیمه دوم سال شاهد جهش ۶۰ تا ۶۵ درصدی بودیم. با این حال، این افزایش قیمت‌ها همچنان از نرخ تورم عمومی عقب‌تر است.

هزینه بالای نهاده‌ها و کمبود سرمایه در گردش، از جمله اصلی‌ترین عواملی است که سودآوری تولیدکنندگان را تحت فشار قرار داده است. همچنین، آزادسازی ارز با وجود مزایای احتمالی، باعث شده برخی مزارع با بحران نقدینگی و عدم تطبیق با شرایط جدید مواجه شوند.

بازارهای صادراتی و تهدیدهای زیرساختی

در حوزه تجارت خارجی، حدود ۱۰ درصد از محصولات تولیدی صادر می‌شود. کشورهای روسیه، آذربایجان، ارمنستان و عراق از بازارهای هدف اصلی هستند. با این حال، محدودیت‌های مرزی و شرایط سیاسی، حجم صادرات را تحت تاثیر قرار داده است.

شاخص صادراتی	مقدار/ارزش
میانگین صادرات سالانه (۵ سال اخیر)	۱۰ تا ۱۲ هزار تن
ارزش هر کیلوگرم ماهی	۳.۵ تا ۴ یورو
پیش‌بینی صادرات سال جاری	۸ تا ۱۰ هزار تن

علاوه بر مسائل اقتصادی، قطعی برق یکی از مخاطرات بسیار جدی برای این صنعت محسوب می‌شود. برخلاف سایر بخش‌های کشاورزی، اختلال در شبکه برق می‌تواند منجر به تلفات آنی و نابودی کامل محصولات در مزارع شود.

نتیجه‌گیری

صنعت ماهیان سردآبی کشور با وجود ظرفیت‌های بالا، درگیر چرخه‌های دشوار تامین انرژی و نهاده‌های گران‌قیمت است. تمرکز اصلی فعالان این بخش در حال حاضر، بیش از آنکه بر افزایش تولید باشد، بر پایداری تولید و بازگرداندن مزارع غیرفعال به چرخه اقتصادی معطوف شده است.