سینمای کودک و نوجوان؛ ضرورت بازگشت از حاشیه به متن فرهنگ و هنر

سینمای کودک و نوجوان در ایران نیازمند تحولی بنیادین در نگرش و ساختار است تا بتواند از جایگاه حاشیه‌ای خارج شده و به عنوان یکی از ستون‌های اصلی فرهنگ و هنر، جایگاه خود را بازپس گیرد. حامد جعفری، دبیر سی‌وهشمین جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان، در پیامی تأکید کرد که برخورد با کودک باید بر پایه احترام و هم‌ترازی باشد، نه از موضع پند و اندرز.

چالش‌های پیش روی سینمای کودک و نوجوان

بسیاری از متخصصان معتقدند که این حوزه در میان دو وضعیت اقرار به اهمیت و غفلت از منزلت سرگردان مانده است. در واقع، اگرچه همواره از اهمیت کودکان به عنوان آینده کشور سخن گفته می‌شود، اما کیفیت تولیدات سینمایی که برای این گروه ساخته می‌شود، اغلب با این ادعا همخوانی ندارد.

برخی از آسیب‌های جدی در این حوزه عبارتند از:

• نگاه سطحی: برخورد با کودک به عنوان مخاطبی که نیازی به روایت‌های پیچیده ندارد.
• کمبود سرمایه‌گذاری: نگاه مقطعی به تولیدات و عدم توجه به سیاست‌های پایدار اقتصادی.
• فقدان تخصص: نیاز مبرم به تبدیل شدن فیلم‌سازی برای کودکان به یک تخصص معتبر و علمی.

بازتعریف جایگاه کودک در روایت‌های سینمایی

طبق اظهارات دبیر جشنواره، کودک نباید مخاطبی برای «سینمای کوتاه‌قد» باشد. او انسانی است که در آستانه مواجهه با مفاهیم پیچیده‌ای همچون عدالت، مسئولیت، ترس و امید قرار دارد. بنابراین، سینمای کودک و نوجوان باید با استفاده از استانداردهای حرفه‌ای، شخصیت‌پردازی باورپذیر و زیبایی‌شناسی شایسته، با او گفتگو کند.

"خیال را نمی‌توان با زبان پند و اندرز پرورش داد؛ سینمای کودک برای ماندگاری، باید کودک را به عنوان یک انسان جدی بگیرد."

نقش جشنواره در توسعه سینمای کودک

جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان اصفهان، فراتر از یک ویترین سالانه، وظیفه خود را در مسیر زیر می‌بیند:

نتیجه‌گیری

در نهایت، بازگشت سینمای کودک و نوجوان به متن اصلی فرهنگ، مستلزم گذار از نگاه ترحم‌آمیز به نگاه احترام‌آمیز است. تنها با تکیه بر خلاقیت، پژوهش و سرمایه‌گذاری هوشمندانه است که می‌توان این سینما را به یک شهروند درجه یک در دنیای هنر تبدیل کرد.