تجارت ایران و کانادا؛ عبور از محدودیت‌های ارزی با مسیرهای غیرمستقیم

چالش اعتماد و گلوگاه‌های لجستیکی

محمد وحیدی‌راد، مدیر مرکز تجارت ایران در کانادا، معتقد است که اگرچه لجستیک و حمل‌ونقل یک گلوگاه فوری محسوب می‌شود، اما کاهش اعتماد طرف‌های خارجی آسیب عمیق‌تر و بلندمدت‌تری به ساختار تجارت وارد می‌کند. این مسئله می‌تواند توانایی بنگاه‌های ایرانی در اجرای تعهدات بین‌المللی را در آینده با چالش مواجه سازد.

"بخش خصوصی حتی در شرایط جنگی نیز مسیرهای خود را برای ادامه تجارت پیدا می‌کند."

تحلیل اختلاف آمار تجاری دو کشور

یکی از نکات قابل توجه، اختلاف چشمگیر میان آمارهای گمرکی ایران و کانادا است. بر اساس تحلیل‌ها، آمار تجارت کانادا با ایران تقریباً چهار برابر بیشتر از آمارهای ثبت شده در ایران است. علت این تفاوت در موارد زیر خلاصه می‌شود:

• استفاده از روش کراس‌استافینگ (Cross-stuffing) در مبادی واسطه
• اظهار کالا در کشورهای ثالث (مانند امارات) به جای مبدأ اصلی
• ساختار پیچیده لجستیک و مسیرهای غیرمستقیم حمل‌ونقل

فرصت‌های نو در صادرات خدمات و دانش فنی

فراتر از کالاهای فیزیکی، حوزه تجارت ایران و کانادا در بخش خدمات مهندسی و فناوری اطلاعات پتانسیل بسیار بالایی دارد. مدل‌های جدیدی از همکاری شکل گرفته است که در آن:

با این حال، پایداری زیرساخت‌هایی نظیر اینترنت برای توسعه این بخش از صادرات خدمات، یک ضرورت حیاتی و غیرقابل چشم‌پوشی است.

نتیجه‌گیری و چشم‌انداز آینده

در نهایت، برای تقویت تجارت ایران و کانادا و سایر بازارهای جهانی، دولت باید از نقش نظارتی به نقش حمایتی تغییر جهت دهد. تمرکز بر صادرات محصولات با ارزش افزوده بالا به جای مواد خام، و حمایت واقعی از بخش خصوصی، می‌تواند آسیب‌های ناشی از بحران‌های سیاسی و ارزی را به حداقل برساند.