گزارش جاب‌ویژن: ۶۰ درصد فارغ‌التحصیلان از رشته و دانشگاه خود ناراضی هستند

گزارش جدید منتشر شده توسط جاب‌ویژن نشان می‌دهد که بیش از نیمی از فارغ‌التحصیلان دانشگاهی در ایران از انتخاب رشته یا موسسه آموزشی خود ناراضی هستند. این داده‌ها حاکی از شکاف عمیق میان ساختار آموزش عالی و نیازهای واقعی بازار کار است.

تحلیل نرخ نارضایتی از انتخاب تحصیلی

بر اساس یافته‌های این پژوهش، تنها ۴۰ درصد از پاسخ‌دهندگان از ترکیب رشته و دانشگاه خود رضایت کامل دارند. در مقابل، ۶۰ درصد از افراد دست‌کم در یکی از این دو حوزه با مشکل مواجه هستند. جزئیات این نارضایتی به شرح زیر است:

• ۲۴ درصد: نارضایتی همزمان از رشته و دانشگاه
• ۱۸ درصد: رضایت از رشته اما نارضایتی از دانشگاه
• ۱۸ درصد: رضایت از دانشگاه اما نارضایتی از رشته

نکته قابل توجه این است که میان شاغلان در حوزه‌های نامرتبط، میزان نارضایتی از رشته تحصیلی ۲/۵ برابر بیشتر از کسانی است که در شغل مرتبط خود فعالیت می‌کنند.

عوامل موثر بر رضایت از بازار کار و درآمد

تحقیقات نشان می‌دهد که تجربه شغلی، نگاه افراد به دوران تحصیل را تغییر می‌دهد. بازار کار مناسب و میزان درآمد، نقش تعیین‌کننده‌ای در این فرآیند ایفا می‌کنند. در واقع، رضایت از تحصیل تنها به علاقه اولیه بستگی ندارد، بلکه به توانایی تبدیل دانش به درآمد نیز وابسته است.

همچنین در مورد نارضایتی از دانشگاه، ۵۵ درصد از افراد به ضعف در ایجاد شبکه‌های ارتباطی برای ورود به بازار کار اشاره کرده‌اند.

شکاف میان تخصص دانشگاهی و مشاغل پرتقاضا

یکی از بخش‌های تکان‌دهنده این گزارش، میزان عدم تطابق تحصیلات با مشاغل فعلی است. در بسیاری از حوزه‌های پرتقاضا، افراد بدون داشتن مدرک مرتبط در حال فعالیت هستند:

• خدمات و پشتیبانی مشتریان: ۸۳ درصد تحصیلات نامرتبط
• خرید و تدارکات: ۸۰ درصد تحصیلات نامرتبط
• مدیریت محصول: ۵۹ درصد تحصیلات نامرتبط
• دیجیتال مارکتینگ: ۵۶ درصد تحصیلات نامرتبط

این آمار نشان می‌دهد که در بسیاری از مشاغل مدرن، مهارت‌های عملی و دوره‌های آموزشی جایگزین مدرک دانشگاهی شده‌اند.

روند انتخاب‌های جایگزین در صورت بازگشت به گذشته

اگر از افراد ناراضی پرسیده شود که در صورت امکان، چه رشته‌ای را انتخاب می‌کردند، پاسخ‌ها به شدت به سمت حوزه‌های تکنولوژی متمایل است. رشته کامپیوتر و فناوری اطلاعات با ۲۱ درصد در صدر این لیست قرار دارد. پس از آن، مدیریت و کسب‌وکار با ۱۱ درصد و پزشکی با ۹ درصد در رتبه‌های بعدی قرار گرفته‌اند.

"رابطه مستقیمی میان سطح درآمد و رضایت از انتخاب تحصیلی وجود دارد؛ هرچه درآمد بالاتر می‌رود، رضایت از رشته و دانشگاه نیز افزایش می‌یابد."

در نهایت، گزارش جاب‌ویژن بر این نکته تاکید دارد که برای انتخاب موفق، تنها بررسی میزان علاقه کافی نیست؛ بلکه تحلیل دقیق بازار کار و پتانسیل درآمدی رشته باید در اولویت قرار گیرد.