بیانیه مشترک چهار رهبر آفریقایی در پی تشدید جنگ در اتیوپی و سودان

در پی تشدید تنش‌های نظامی در شرق آفریقا، رهبران چهار کشور مصر، اریتره، سومالی و سودان در بیانیه‌ای مشترک بر ضرورت دستیابی به راهکارهای سیاسی و مسالمت‌آمیز برای پایان دادن به درگیری‌های خونین در منطقه تأکید کردند.

تحولات میدانی در اتیوپی و بحران در سودان

نشست چهارجانبه در شهر العلمین جدید مصر، همزمان با تحولات گسترده در اتیوپی برگزار شد. نیروهای دولتی اتیوپی موفق شدند شهر مکله، مرکز منطقه تیگرای، را بازپس بگیرند. این موفقیت نظامی در حالی رخ داد که ائتلاف‌های مسلح شامل جبهه آزادی‌بخش مردم تیگرای (TPLF) از شهر عقب‌نشینی کردند.

در سوی دیگر، جنگ داخلی در سودان که از آوریل ۲۰۲۳ میان ارتش و نیروهای پشتیبانی سریع (RSF) آغاز شده بود، همچنان ادامه دارد. رهبران حاضر در نشست، خواستار آغاز یک فرآیند سیاسی تحت هدایت احزاب داخلی سودان برای برقراری ثبات شدند.

منازعات بر سر منابع آب و دسترسی به دریا

یکی از محورهای اصلی این بیانیه، مقابله با سیاست‌های اخیر اتیوپی در زمینه دسترسی به آب‌ها و مدیریت منابع آبی بود. نکات کلیدی مطرح شده در این بخش عبارتند از:

• کنترل دریای سرخ: تأکید بر اینکه مدیریت این حوزه باید منحصراً در اختیار کشورهای ساحلی باقی بماند.
• سد النهضه: هشدار مصر و سودان نسبت به اقدامات یک‌جانبه اتیوپی در مدیریت سد بزرگ النهضه که حقوق کشورهای پایین‌دست را تهدید می‌کند.
• دسترسی تجاری: تمایل سومالی به همکاری تجاری با اتیوپی، مشروط به توافقات رسمی و رعایت حاکمیت ملی.

اتهامات متقابل و شکاف‌های دیپلماتیک

رابطه میان آدیس‌آبابا و همسایگانش با تنش‌های شدید همراه شده است. اتیوپی مقامات مصر، اریتره و سودان را به حمایت از شورشیان متهم کرده است؛ اتهامی که از سوی این سه کشور به شدت تکذیب شده است.

"چالش‌های فرامرزی نیازمند گفتگو است، نه تقابل." — عبدالفتاح السیسی، رئیس‌جمهور مصر

در مقابل، مقامات اتیوپی معتقدند اریتره به طور مستقیم از ائتلاف‌های مسلح در جنگ داخلی حمایت می‌کند. این در حالی است که وزیر اطلاع‌رسانی اریتره، این ادعا را تلاشی برای ایجاد بهانه جهت حمله به کشورش دانسته است.

در نهایت، بیانیه مشترک چهار کشور نشان‌دهنده شکاف عمیق میان اتیوپی و همسایگانش است که می‌تواند آینده ثبات در منطقه شاخ آفریقا و حاشیه دریای سرخ را تحت تأثیر قرار دهد.