بحران جمعیتی ۲۰۲۹؛ هشدار مودیز درباره فشار بر بودجه‌های عمومی جهان

هشدار جدید موسسه رتبه‌بندی مودیز نشان می‌دهد که تغییرات ساختاری در جمعیت کشورهای غربی، فشار بی‌سابقه‌ای را بر منابع مالی دولتی و پایداری اقتصادی وارد خواهد کرد. با افزایش نرخ سالمندی، شکاف میان تولیدکنندگان ثروت و مصرف‌کنندگان خدمات عمومی روز به روز عمیق‌تر می‌شود.

بحران جمعیتی و فشار بر بودجه‌های عمومی

بر اساس پیش‌بینی‌های کمیسیون اروپا، جمعیت این قاره در سال ۲۰۲۹ به اوج خود رسیده و پس از آن وارد یک روند نزولی و طولانی‌مدت خواهد شد. در حالی که ایالات متحده با سناریوهای مختلف از مهاجرت تأثیر می‌پذیرد، روند کاهش جمعیت در این کشور (بدون احتساب مهاجران) از هم‌اکنون آغاز شده است.

موضوع اصلی این نیست که جمعیت چه زمانی کم می‌شود، بلکه چالش اصلی، فشار مالی ناشی از پیر شدن جمعیت است که بسیار زودتر از کاهش تعداد افراد ظاهر می‌شود. این پدیده مستقیماً بر سیستم‌های مراقبت بهداشتی و بازنشستگی اثر می‌گذارد.

نقش محدود هوش مصنوعی در جبران کمبود نیروی کار

بسیاری امیدوارند که فناوری‌های نوین، به‌ویژه هوش مصنوعی، بتوانند خلاء ناشی از کاهش نیروی کار را پر کنند. با این حال، تحلیلگران معتقدند این فناوری تنها می‌تواند بخشی از مشکل را حل کند.

"هوش مصنوعی می‌تواند بخش عرضه، مانند کارخانه‌ها و خدمات را تقویت کند، اما ربات‌ها هنوز مصرف‌کننده نیستند. بنابراین، شکاف در بخش تقاضا همچنان باقی می‌ماند و منجر به کاهش رشد اقتصادی خواهد شد."

کاهش تعداد خانوارها و مصرف‌کنندگان، تقاضای جهانی را تضعیف کرده و کشورها را مجبور می‌کند برای حفظ رشد خود، تنها به افزایش بهره‌وری تکیه کنند.

گسترش بحران به اقتصادهای نوظهور

این چالش تنها محدود به غرب نیست. اقتصادهای نوظهور با سرعتی بسیار بیشتر در حال پیر شدن هستند. برای مثال:

• چین: سهم افراد بالای ۶۵ سال در دو دهه اخیر از ۷٪ به ۱۴٪ رسیده است.
• کشورهای دیگر: برزیل، تایلند و ترکیه مسیر مشابهی را طی می‌کنند.

خطر بزرگ برای این کشورها این است که آن‌ها با هزینه‌های سنگین دوران سالمندی، در سطوح درآمدی بسیار پایین‌تر نسبت به کشورهای توسعه‌یافته روبرو هستند.

در نهایت، تغییر ساختار جمعیتی جهانی یک واقعیت غیرقابل اجتناب است که سیاست‌گذاران را با تصمیمات دشوار مالی و اقتصادی روبرو خواهد کرد.