پاکسازی گسترده بانک‌ها در چین برای مهار ریسک‌های مالی و بحران مسکن

دولت چین در یک اقدام بی‌سابقه برای کنترل ریسک‌های سیستماتیک و بازسازی ساختار نظارتی، به فرآیند گسترده‌ای از تعطیلی و ادغام مؤسسات اعتباری و بانک‌های محلی دست زده است. این جراحی اقتصادی بزرگ در پی فشار ناشی از رکود در بخش مسکن و کاهش شتاب رشد اقتصادی این کشور صورت می‌گیرد.

تجدید ساختار در نظام بانکی چین

آمارهای رسمی نشان می‌دهند که تنها در یک سال گذشته، بیش از ۶۷۰ نهاد بانکی که عمدتاً در مناطق روستایی فعالیت می‌کردند، منحل یا با واحدهای بزرگ‌تر ادغام شده‌اند. این روند که توسط مؤسسه رتبه‌بندی فیچ نیز تأیید شده، منجر به کاهش ۲۳ درصدی تعداد کل مؤسسات مالی چین در چهار سال اخیر شده و اکنون تعداد آن‌ها به ۳ هزار و ۱۳۹ مؤسسه رسیده است.

تحلیلگران معتقدند هدف اصلی پکن از این حرکت، مدیریت نظام بانکی ۶۴ تریلیون دلاری چین است تا از بروز بحران‌های نقدینگی در نهادهای کوچک‌تر جلوگیری شود.

علل بحران و فشارهای کلان اقتصادی

بحران‌های ساختاری در اقتصاد چین، از جمله تداوم مشکلات در بازار املاک که از سال ۲۰۲۱ آغاز شده، حاشیه سود بانک‌ها را به شدت کاهش داده است. عوامل زیر از جمله محرک‌های اصلی این تغییرات هستند:

• کاهش نرخ بهره و رکود در قیمت‌ها
• کاهش تمایل خانوارها به دریافت وام‌های مسکن
• ضعف در حاکمیت شرکتی و کیفیت پایین دارایی‌های بانک‌های کوچک
• کمبود شدید سرمایه در مؤسسات مالی منطقه‌ای

چالش‌های پیش روی سیاست‌گذاران

با توجه به تجربه‌های تلخ گذشته، مانند ورشکستگی بانک بائوشانگ در سال ۲۰۱۹، دولت چین اکنون بر دو استراتژی تمرکز کرده است: یا اجبار بانک‌های بزرگ به بلعیدن مؤسسات ضعیف، و یا تزریق سرمایه مستقیم توسط دولت‌های محلی برای حفظ اعتماد سپرده‌گذاران.

"پکن در موقعیتی حساس قرار دارد؛ یا باید ساختار را از طریق ادغام تغییر دهد و یا با تزریق نقدینگی از فروپاشی زنجیره‌ای بانک‌های کوچک جلوگیری کند."

در حال حاضر، بانک‌های چینی با تغییر تمرکز از بخش مسکن به سمت تأمین مالی شرکت‌ها، در تلاش برای جبران کاهش رشد اعتبارات هستند.

نتیجه‌گیری

پاکسازی گسترده بانک‌ها در چین، نشانه‌ای از تلاش جدی پکن برای مهار خطرات ناشی از اقتصاد ضعیف و بحران املاک است. این اقدامات با هدف تقویت پایداری مالی و ساده‌سازی نظارت بر شبکه بانکی انجام می‌شود تا از وقوع یک بحران نقدینگی بزرگ جلوگیری شود.